Waterakkoorden

Een waterakkoord is een vrijwillig instrument waarin partijen afspraken maken over grensoverschrijdend water. Inhoudelijk ligt de nadruk in de akkoorden op de waterkwantiteit, maar de afspraken kunnen daarbij ook gaan over waterkwaliteit en ecologie, de beveiliging van gebieden tegen overstroming en de bescherming van gebieden tegen wateroverlast of verdroging.

In een waterakkoord leggen de deelnemende partijen hun onderlinge verhoudingen vast met betrekking tot het waterbeheer en het bereiken van de doelen van het nationale en internationale beleid, zoals bijvoorbeeld de kaderrichtlijn water. Hiervoor zijn in ongeveer 20 waterakkoorden operationele afspraken vastgelegd.

Wettelijke historie

In de wet op de waterhuishouding, die in 2009 opging in de Waterwet, was het instrument verplicht voor afspraken over grensoverschrijdend water tussen waterbeheerders. Tevens waren enkele specifieke waterakkoorden verplicht en werden er eisen gesteld aan de inhoud. In de Waterwet is dat teruggebracht tot het noemen van waterakkoorden als het instrument om dergelijke afspraken te maken. Andere verplichtingen vervielen. In de Omgevingswet zal het waterakkoord niet meer terugkeren. Het is aan de sector hier verder zelf vorm aan te geven.

Recente ontwikkelingen

In het licht van klimaatverandering en de voorbereiding daarop in het deltaprogramma maar ook de ontwikkelingen rond waterkwaliteit met de delta-aanpak waterkwaliteit en zoetwater leiden er toe dat er mogelijk meer afspraken tussen waterbeheerders gemaakt gaan worden die hierop betrekking hebben.

In het bijzonder gaat het hier om:

  • de zoetwater maatregelen slim watermanagement wil door beheergrensoverschrijdend samenwerken het operationeel gebruik van het watersysteem verder optimaliseren;
  • met de zoetwatermaatregel Waterbeschikbaarheid wordt de beschikbaarheid en het gebruik van water voor nu en de toekomst transparant in beeld gebracht en gekeken en of hier kansen voor optimalisaties door zichtbaar worden en tenslotte of hierover afspraken moeten worden gemaakt;
  • Met de intentieverklaring delta-aanpak waterkwaliteit en zoetwater is een volgende stap gezet om naast de KRW het waterkwaliteit dossier nationaal verder te brengen.

Deze ontwikkelingen hebben met elkaar gemeen dat zij allen meer nationaal zijn en doelen hebben die de grenzen van waterbeheerders overschrijden. De vraag is of het waterakkoord als zodanig de plek is om de afspraken die uit deze ontwikkelingen voort zullen komen tussen beheerders vast te leggen.

Leidraad waterakkoorden

De in 2012 door de besturen van RWS en de Unie van waterschappen vastgestelde Leidraad waterakkoorden, waarin een voorkeur voor opzet en inhoud van de waterakkoorden is vormgegeven, wordt onder andere in het licht van het bovenstaande geëvalueerd en eventueel geactualiseerd. In samenwerking tussen RWS en Unie geëvalueerd wordt momenteel een evaluatie van de Leidraad uitgevoerd. Vervolgens zal in samenwerking gekeken worden of de hierboven naar voren gebrachte nieuwe afspraken in de waterakkoorden zouden kunnen worden opgenomen. Beoogde afronding van deze stap is eerste kwartaal van 2018.