Het Nationaal Water Programma 2022-2027

Nederland en water zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. We leven met, naast, op en in het water. Om aan te geven hoe we omgaan met de uitdagingen van ons water, ontwikkelt de Rijksoverheid het Nationaal Water Programma 2022-2027 (NWP). Dit programma beschrijft het beleid en het beheer van het Nederlandse water. Daarmee is het NWP het eerste programma dat al in de geest van de Omgevingswet werkt.

Het doel van het NWP: toekomstbestendig water in Nederland

Het programma geeft een overzicht van de ontwikkelingen binnen het waterdomein en legt nieuw ontwikkeld beleid vast. Dit doen we voor de periode 2022 – 2027, maar we kijken ook verder vooruit. We werken aan schoon, veilig en voldoende water dat klimaatadaptief en toekomstbestendig is. Ook is er aandacht voor de raakvlakken van water met andere sectoren. De ministeries van Infrastructuur en Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hebben de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het opstellen van het NWP. Dit ontwikkelen we samen met medeoverheden, drinkwaterbedrijven, maatschappelijke organisaties en branche- en sectorpartijen. Om de uitdagingen rondom water het hoofd te bieden is samenwerking cruciaal.

Voortkomend uit wetgeving

Op grond van Europese regelgeving en de nationale Waterwet zijn iedere 6 jaar nationale plannen voor water nodig. In het NWP komen het huidige Nationaal Waterplan (voor beleid) en het Beheer- en ontwikkelplan voor de rijkswateren (voor beheer) samen. Daarnaast zijn het Programma Noordzee, de stroomgebiedbeheerplannen en de overstromingsrisicobeheerplannen onderdeel van het NWP. Hiermee geeft het programma invulling aan de Europese richtlijnen voor water (voor ingewijden: dit zijn de KRW, ROR, KRM en MSP).

Inhoudelijke thema’s

Het NWP beschrijft de nationale beleids- en beheerdoelen op het gebied van klimaatadaptatie, waterveiligheid, zoetwater & waterverdeling, waterkwaliteit & natuur, scheepvaart, en de functies van de rijkswateren. Denk aan het omgaan met droogte, onze dijken, en het borgen van de drinkwatervoorziening en de bevaarbaarheid van onze rivieren en kanalen. Hierbij kijken we naar de raakvlakken binnen en tussen de verschillende waterthema’s, ook in de verschillende ‘water’ gebieden (dit zijn: Noordzee, Zuidwestelijke Delta, Waddengebied, IJsselmeergebied, Rivieren, Kanalen en Rijnmond-Drechtsteden). Dat brengt samenhang in het waterbeleid aan. Daarnaast laten we de raakvlakken zien tussen water en andere thema’s als landbouw, landschap, bodem en het energie- en klimaatbeleid. Het programma biedt daarmee overzicht en inzicht van wat ons nu en in de toekomst te wachten staat.

Het participatieproces

We willen een integraal waterprogramma waar partners en betrokkenen goed mee uit de voeten kunnen, zowel qua beleid als in de uitvoering.
Omdat water zo belangrijk is voor Nederland, werken we al in een vroeg stadium samen met partijen die hier een belang in hebben en organiseren we afstemming. Dit doen we met medeoverheden, drinkwaterbedrijven, maatschappelijke organisaties en branche- en sectorpartijen. De koepels (UvW, IPO, VNG en Vewin) zijn vertegenwoordigd in de programmastructuur van het NWP. Partijen die bij het waterbeleid en -beheer betrokken zijn, raadplegen we op verschillende momenten. Het participatieproces kent verschillende participatiemomenten, zoals te zien is op de tijdlijn  van het participatieplan (pdf, 280 kB).

Het proces is gestart met de zienswijzenprocedure, er zijn thema- en gebiedssessies georganiseerd voor maatschappelijke organisaties, sectorpartijen en medeoverheden. En het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) organiseert een consultatie met waterstakeholders. Na publicatie van het ontwerp start de tweede zienswijzenprocedure.

Lees meer over de wijze waarop dat gebeurt, het tijdpad , de planning en hoe u hierin kunt participeren in het participatieplan (pdf, 280 kB).

Andere landen worden ook betrokken, omdat het rivierwater via de buurlanden Nederland instroomt en doorstroomt naar zee. Alles wat bovenstrooms gebeurt, is van directe invloed op de Nederlandse watersituatie. En andersom: wanneer Nederland ingrepen doet, kan dat in andere landen gevolgen hebben. Landen rondom de Noordzee werken hierin ook nauw samen. De Nederlandse overheid informeert deze buurlanden van de plannen van het NWP.

Het milieueffectrapport (PlanMER) bij NWP

Ter ondersteuning van de besluitvorming van het Nationaal Water Programma 2022 – 2027 stellen de ministeries een PlanMER op. Dit is een rapport dat de gevolgen van het NWP voor onze leefomgeving en het milieu beschrijft. Ter voorbereiding van het PlanMER is in een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) de scope en diepgang beschreven. De NRD heeft ter inzage gelegen en de reacties hierop zijn verwerkt in de reactienota (pdf, 1.5 MB).