Nutrienten

Nutrientenaanpak in de polder

RBO zet lijnen uit voor aanpak nutriënten

Het RBO Rijn-West heeft op haar themavergadering van 15 maart 2017 lijnen uitgezet om samen met de agrarische sector de nutriëntenproblemen aan te pakken. Zowel agrariërs als overheden hebben belang bij schoon en voldoende water voor mens, vee, gewassen en natuur. Niet voor ‘Brussel’ maar voor onszelf. Daarbij verbindt de bodem het waterbelang en het bedrijfsbelang. Een gezonde bodem levert een vitaler gewas met minder nutriëntenverliezen, een beter waterbufferend vermogen, koolstofvastlegging, minder gewasbescherming en een hogere productie.

RBO en de landbouworganisaties LTO, KAVB en Water Land en Dijken erkennen dat ze van elkaar afhankelijk zijn en hebben daarom een aantal principes opgesteld van waaruit ze gaan werken. Dat hebben zij uitgesproken tijdens een gesprek eerder dit jaar, en het RBO heeft de conclusies van dat gesprek onderschreven op haar themavergadering van 15 maart.

Verantwoordelijk voor wat je zelf kan beïnvloeden

Een belangrijk uitgangspunt is dat partijen verantwoordelijk zijn voor wat ze zelf kunnen beïnvloeden. Waterschappen zijn de meest geijkte partij om de bronnen van nutriënten per waterlichaam in kaart te brengen. De agrarische sector kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor de kwaliteit van waterlichamen, wél voor zijn aandeel in de nutriënten-emissies naar dat water. Daarbij is het zinvoller om elkaar positief te benaderen dan met het vingertje naar elkaar te blijven wijzen

Een ander belangrijk uitgangspunt is om de uitvoering dicht bij de mensen te organiseren. Boeren leren nu eenmaal het meest van andere boeren en dat betekent dat studiegroepen een cruciaal onderdeel van de aanpak uit zullen maken. Er komen regionale uitvoeringsprogramma’s voor de aanpak van nutriënten.

Gezamenlijke ambitie

Het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) is zowel voor agrarische organisaties als RBO het belangrijkste middel om de aanpak vorm te geven. De gezamenlijke ambitie is dat in 2020 tenminste een derde van de agrariërs een of meer DAW-maatregelen heeft genomen.

Er zijn afspraken gemaakt over de organisatie van het DAW, waarbij het doel is zowel het aantal boeren te vergroten dat aan DAW deelneemt als het bereik van de verschillende DAW-maatregelen. De maatregelen richten zich op 5 thema’s: kringlooplandbouw, goed bodembeheer, erfafspoeling, regelbare drainage en duurzaam sloot- en slootkantbeheer.

De conclusies zijn vastgelegd in een gespreksverslag en in een korte notitie, die kan worden gedownload op www.rijnwest.nl (pdf, 643 kB).

Schoon water en toekomst voor agrariërs in het veenweidegebied

11 organisaties ondertekenen bestuursovereenkomst nutriënten veenweidegebied

Op 14 oktober 2013 hebben 11 partijen de bestuursovereenkomst nutriënten veenweiden ondertekend. De overeenkomst is een uitwerking van het Besluit tot Samenwerken van 12 juni (zie hieronder) voor het veenweidegebied. Met deze overeenkomst spreken de partijen af om gezamenlijk aan de slag te gaan met 13 kansrijke maatregelen om emissies van nutriënten naar het oppervlaktewater te beperken. Dat is nodig om het oppervlaktewater weer schoon te krijgen en te kunnen voldoen aan de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water.

De 11 partijen zijn de vakgroep melkveehouderij van LTO Noord, de Vereniging Veelzijdigondertekening overeenkomst veenweiden 1 Boerenland, het VIC Zegveld, de hoogheemraadschappen Hollands Noorderkwartier, Amstel Gooi en Vecht, Rijnland, Schieland en de Krimpenerwaard, Delfland, De Stichtse Rijnlanden, het waterschap Rivierenland en de provincie Utrecht. Ook de provincies Noord- en Zuid-Holland ondersteunen de aanpak.

Download het persbericht

Download de Bestuursovereenkomst nutriënten veenweiden

Links naar het onderliggende advies "Nutriëntenmaatwerk in de polder", het deelrapport veenweiden, de ondertekende versie van de bestuursovereenkomst en andere materialen vindt u aan het einde van deze pagina.

Uitvoeringsprogramma Bloembollen 2013-2021

Uitwerking Besluit tot samenwerken voor het bollengebied

De uitwerking van het Besluit tot samenwerken (zie hieronder) voor het bollengebied vindt plaats onder de vlag van het bestaande Landelijk Milieu-overleg Bloembollen (LMB). Vijf organisaties (KAVB, de hoogheemraadschappen Hollands Noorderkwartier en Rijnland en de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland) hebben afspraken gemaakt om hun inspanningen in te bundelen in een gezamenlijk voortschrijdend Uitvoeringsprogramma Bloembollen 2013-2021.
Meer informatie

Overheden, LTO en KAVB ondertekenen besluit tot samenwerking

Ondertekening nutrientenOp 12 juni 2013 hebben gedeputeerde Ralph de Vries, voorzitter van het Regionaal Bestuurlijk Overleg Rijn-West, Siem-Jan Schenk voorzitter van LTO Noord en Prisca Kleijn, directeur van de KAVB het Besluit tot Samenwerken ondertekend. Daarmee gaat de aanpak van de emissies van nutriënten naar het grond- en oppervlaktewater een nieuwe fase in. Overheden en agrarische sector in Rijn-West onderschrijven hiermee het nutriëntenadvies "Maatwerk in de polder" en gaan nu de stappen zetten om dit advies van papier om te zetten in realiteit.
Kern van de aanpak is: concentreren op de gebieden met de grootste problemen (het veenweidegebied, de diepe polders en het bollengebied), goed in beeld brengen welk deel van de nutriënten waar vandaan komt en focus op kansrijke maatregelen: effectief, met draagvlak en breed toepasbaar.

Na ondertekening heeft gedeputeerde en RBO-voorzitter De Vries het Nutriëntenadvies aangeboden aan minister van Infrastructuur en Milieu mevr. M. Schultz van Haegen.

Download hier de samenvatting van het advies.

Download hier het Besluit tot samenwerking

De komende tijd wordt het uitvoeringsprogramma voor het bollengebied verder uitgewerkt en wordt een uitvoeringsprogramma voor het veenweidegebied opgesteld.
Voor de diepe polders wordt vooralsnog afgezien van het sluiten van een samenwerkings-overeenkomst. In plaats daarvan wordt gewerkt aan de start van een aantal pilots.

Het advies "Nutriëntenmaatwerk in de polder", de deelrapporten, het persbericht en andere materialen vindt u hieronder.

Nutrienten cirkels algAanpak met 3 pijlers

Het advies "Nutriëntenmaatwerk in de polder" biedt een aanpak voor een effectief regionaal nutriëntenbeleid in het KRW-stroomgebied Rijn-West. Deze aanpak is het product van samenwerking tussen het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO) Rijn-West en betrokken partijen in de agrarische sector, met name LTO en KAVB, maar ook agrarische natuurverenigingen en onderzoeksinstellingen.
De kern van de aanpak is gebiedsgericht maatwerk in 3 pijlers: "beter doen wat werkt", "werken aan onbekenden" en "doorwerken en verankeren". Deze pijlers zijn uitgewerkt voor de deelgebieden bollen, veenweiden en diepe polders. De aanpak bestaat uit een stappenplan om de nutriënten- opgave scherper in beeld te brengen, een overzicht van kansrijke maatregelen en aanbevelingen over instrumenten om de maatregelen breed te implementeren.
De adviesnota "Nutriëntenmaatwerk in de polder" is door zowel RBO als LTO en KAVB positief ontvangen en op 28 maart 2013 door het RBO vastgesteld.

Nutrienten cirkels alg Hoofdrapport en andere publicaties

Op deze pagina vindt u het hoofdrapport van het advies, een samenvatting en verschillende deelrapporten en andere producten. Dit zijn voorlopige versies: de teksten zijn vastgesteld, aan de vorm van de rapportage wordt nog gewerkt. In mei zullen de definitieve versies hier beschikbaar komen.

U kunt hier downloaden:

Nutriëntenmaatwerk in de polder - samenvatting (pdf, 771 kB)

Persbericht ondertekening Besluit tot Samenwerken (docx, 201 kB)

Bestuursovereenkomst nutriënten veenweiden - ondertekende versie (pdf, 2.6 MB)
Bijlagen bij bestuursovereenkomst (pdf, 3.6 MB) (bestand 4 Mb)
Persbericht Bestuursovereenkomst veenweiden (doc, 99 kB)
Foto ondertekening Bestuursovereenkomst veenweiden (jpg, 1.3 MB)

Nutriëntenmaatwerk in de polder- hoofdrapport (pdf, 1.2 MB)

Deelrapport stappenplan nutrientenstromen in beeld (pdf, 1.3 MB)
Deelrapport bollengebied (pdf, 1.8 MB)
Deelrapport veenweiden (pdf, 1 MB)
Deelrapport diepe polders (pdf, 1 MB)

Schema stappenplan (pdf, 32 kB)
Schema nutriëntenstromen in beeld (pdf, 235 kB)
Factsheet maatregelen bollengebied (pdf, 209 kB)
Factsheet maatregelen veenweiden (pdf, 363 kB)
Factsheet maatregelen diepe polders (pdf, 3 MB)

Vervolgstappen:

  • Voor het veenweidegebied is op 14 oktober een bestuursovereenkomst gesloten. Voor het bollengebied is de overeenkomst onderdeel van het bestaande convenant LMB. Voor het deelgebied diepe polders wordt vooralsnog geen bestuursovereenkomst afgesloten, Voor dit gebied wordt ingezet op een aantal pilots.
  • De afspraken worden verder uitgewerkt in uitvoeringsprogramma's. Uitvoering zal starten vanaf 2014.

Meer informatie: Leo Joosten, LeoJ@Org-id.org