De wateropgave in Rijn-Oost

Strategisch Programma 2016-2021

In dcember 2015 heeft het RBO Rijn-Oost het Strategisch Programma 2015-2021 vastgesteld. In het programma 2016 – 2021 zijn waterkwaliteit en zoetwatervoorziening beide  uitgewerkt. Een brede samenwerking biedt  een goede uitgangspositie voor het effectief agenderen van specifieke regionale belangen en inzichten bij de beleidmakers op landelijk en Europees niveau.

Een blik vooruit naar 2027 roept de vraag op of  in dat jaar alle KRW-opgaven zijn gerealiseerd met de maatregelen en middelen die nu al zijn uitgevoerd of voor de komende jaren op de agenda staan. Brengen ze de gewenste waterkwaliteit en – voor grondwater – de gewenste waterkwantiteitssituatie of bestaat de kans dat we in 2027 nog tekort schieten? Als ze tekort schieten, waar zitten dan de zwakke plekken en met welke aanvullende acties? Om de antwoorden op deze vragen scherp in beeld te krijgen, is dit strategisch programma Rijn-Oost 2016 – 2021 opgesteld.

Gammelkerbeek

Onderwerpen Strategisch Programma Rijn-Oost

Met het strategisch programma voor de periode 2016 – 2021 wil het RBO in Rijn-Oost invulling geven aan de volgende onderwerpen:

1. Uitvoeren wat gedaan moet worden voor KRW en ZON

In de periode 2016 – 2021 voeren de waterbeheerders in Rijn-Oost de maatregelen voor KRW en ZON uit, zoals die zijn opgenomen in de waterplannen. De voortgang van de uitvoering zal worden bewaakt en de bereikte resultaten worden gemonitord. Over de voortgang en de resultaten zal jaarlijks worden gerapporteerd.

2. Voorbereiden op bekende en nieuwe vraagstukken  voor de periode 2021 – 2027

Voor grondwater en de bescherming van de drinkwaterbronnen zijn de maatregelen bepaald en kan de uitvoering beginnen. Met de uitvoering van inrichtingsmaatregelen voor de oppervlaktewaterlichamen ligt Rijn-Oost goed op koers.

Anders ligt dat bij de maatregelen die nodig zijn om de diffuse belasting met meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen. De waterbeheerders in Rijn-Oost maken zich op dit punt zorgen over de haalbaarheid van de opgave, die over het algemeen landelijk of Europees is bepaald. In sommige delen van het land verslechtert de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater zelfs. Waterbeheerders hebben slechts beperkte instrumenten om de doelen voor nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen te bereiken.

Er zijn ook nieuwe vraagstukken die om aandacht vragen. De waterbeheerders en drinkwaterbedrijven stellen vast dat in het water microplastics, nanodeeltjes, diergeneesmiddelen en humane geneesmiddelen voorkomen. Het krijgen van inzicht de komende jaren is nodig om te bepalen of maatregelen voor deze nieuwe vraagstukken nodig zijn.

Voor ZON zullen in de komende jaren voorbereidingen worden getroffen voor de tweede tranche aan zoetwatermaatregelen (2021 – 2027). In dat kader zal – in afstemming met het landelijk deelprogramma Zoetwater van het Deltaprogramma – een kennisagenda voor regio Oost worden uitgewerkt.

3. Agenderen en beïnvloeden zowel regionaal, nationaal als internationaal

Het Kabinet en de Tweede Kamer hebben samen voor een belangrijk deel het stuur in handen wat betreft de haalbaarheid van waterkwaliteitsdoelen. Een van de aspecten is het harmoniseren van verschillende EU richtlijnen, zoals de Nitraatrichtlijn (basis voor de Nederlandse Mestwetgeving) en de Kaderrichtlijn Water. Ook de Europese Commissie spreekt Nederland hierop aan. Het is van belang dat vanuit de deelstroomgebieden de feiten over de waterkwaliteit en haalbaarheid van doelen op tijd in nationale debatten over haalbaarheid en betaalbaarheid van EU richtlijnen op tafel komen. Vanuit Rijn-Oost zullen de waterbeheerders hieraan hun bijdrage leveren.

Verder speelt de afstemming met boven- en benedenstrooms gelegen gebieden. De samenwerking met Duitsland vraagt in dat kader afstemming over:

  1. Afwenteling van stoffen
  2. Knelpunten in vismigratie
  3. Doelen, maatregelen en beheer voor grond- en oppervlaktewater

Vanuit Rijn-Oost zal deze afstemming binnen de bestaande structuur van Steuerungsgruppe en Arbeitsgruppe Deltarhein gebeuren, met regelmatige terugkoppeling naar RBO en RAO.

4. Brede scope: naar het watersysteem als geheel te kijken in plaats van uitsluitend naar de KRW-waterlichamen

In principe geldt de KRW voor al het oppervlakte- en grondwater. Maar de focus is vooral komen te liggen op die aspecten van waterkwaliteit waar de KRW eisen stelt en alleen op de grond- en oppervlaktewaterlichamen waarop de KRW-rapportageplicht van toepassing is. Om een meer evenwichtig beeld te kunnen schetsen, zullen opgaven en inspanningen in het overige oppervlaktewater op de kaart worden gezet. Daarmee kan bestuurlijk inzicht worden verkregen in de inspanningen die waterbeheerders ook buiten de KRW leveren voor een betere waterkwaliteit.

5. Breed speelveld: in gesprek met spelers in de ‘keten’ om emissies terug te dringen

Als onderdeel van het principe ‘grensontkennend samenwerken’ gaat de brede blik ook over het betrekken van een breed speelveld bij het oplossen van de resterende en nieuwe opgaven voor de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater.

Jaarlijkse rapportage

De uitvoering van de maatregelen is niet vrijblijvend: de KRW heeft een resultaatverplichting. Mede daarom houdt het RBO bij de uitvoering de vinger aan de pols.
Jaarlijks wordt de voortgang van uitvoering gerapporteerd aan het RBO. Na akkoord stuurt het RBO de voortgangsrapportage naar her Rijk, die het onder andere gebruikt voor rapportage aan de Tweede Kamer.
De voortgangsrapportage wordt gecombineerd met de voortgangsrapportage voor NBW/WB21 en mogelijk andere onderwerpen. Zo wordt winst in efficiency en inhoudelijke samenhang behaald.

Download de meest recente voortgangsrapportage.

Rapportage aan Brussel

In 2018 moet de stand van zaken worden gemeld aan Brussel ("Mid-term Review").
In 2021 vraagt Brussel een eindrapportage over de uitvoering van SGBP-2.
Rijn-Oost zal hiervoor via het RBO haar gegevens aanleveren.

Ervaringen uitwisselen en knelpunten signaleren

De partners in het RBO gebruiken de voortgangsrapportages ook om elkaar te informeren, ervaringen uit te wisselen, knelpunten te signaleren en samenwerking te stimuleren. Het Informatiehuis Water zorgt voor een efficiënte uitwisseling van  gegevens.

Bocht ind e Dinkel