Wie doet dat?

De ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) hebben Rijkswaterstaat, Staatbosbeheer en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in 2018 de opdracht gegeven om een programmatische aanpak op te zetten om de ambitie voor het verbeteren van de natuur en de ecologische waterkwaliteit in de grote wateren waar te maken.

Een programmatische aanpak die regie geeft

Alle projecten tegelijk uitvoeren is onhaalbaar, onbetaalbaar en vanuit ecologisch oogpunt niet zinvol. De Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) heeft als doel de voorbereiding, besluitvorming, realisatie, monitoring en evaluatie van de projecten in hun onderlinge samenhang te regisseren. Zo krijgt de vereiste ecologische impuls effectief gestalte.

Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer en RVO realiseren de projecten in opdracht van de ministeries van IenW en LNV. Gezamenlijk zorgen we op programmaniveau voor sturing en op projectniveau voor uitvoering. Daarnaast onderzoeken we samen met regionale overheden, marktpartijen en natuurorganisaties in de lopende gebiedsprocessen de mogelijkheden voor samenwerking en cofinanciering.

Landelijke coördinatie en regionale uitvoering

De uitvoering van de PAGW is belegd bij een landelijk programmateam en meerdere projectteams. De projectteams zijn belast met het uitvoeren van de afzonderlijke projecten. Zij werken gebiedsgericht en opgavegericht, zodat projecten goed ingebed worden in de regionale context.

De opgave van het landelijk programmateam omvat enerzijds het ondersteunen van de voorbereiding, planvorming (en indien nodig realisatie) van de projecten en een verplichte kwaliteitsborging. Dit betekent bijvoorbeeld dat er een programmabrede kennisagenda en communicatiestrategie is. Daarnaast is voor het programma als geheel advies gevraagd aan de Commissie voor de milieueffectrapportage. Anderzijds is ook het ondersteunen van de beleidsdirecties bij het ontwikkelen, uitdragen en realiseren van de strategische koers een belangrijke opgave van het programmateam.

Samenwerking en synergie

De Programmatische Aanpak Grote Wateren staat niet op zichzelf. Er lopen op dit moment diverse andere (beleids)programma’s in de grote wateren waarmee de PAGW een inhoudelijke en/of procesmatige relatie heeft.

Kaderrichtlijn Water en Natura 2000

Gelijktijdig met de PAGW werken het Rijk en andere partijen ook via de Kaderrichtlijn Water (KRW) en Natura 2000 aan het verbeteren van de ecologie van de grote wateren. Om juridische en organisatorische redenen is het werk van Rijkswaterstaat onderverdeeld in verschillende programma’s. Uiteindelijk heeft al dat werk echter hetzelfde doel: schoon en gezond water. Zo bezien vormen de maatregelen voor KRW, Natura 2000 en de grote wateren een samenhangend pakket voor veerkrachtige ecologie en robuuste natuur.

Deltaprogramma en Hoogwaterbescherming

Naast KRW en Natura 2000 schept de PAGW ook gunstige condities voor het Deltaprogramma met betrekking tot waterveiligheid en zoetwater. Het Deltaprogramma moet Nederland beschermen tegen overstromingen, zorgen voor voldoende zoetwater en bijdragen aan een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van Nederland. De PAGW herstelt waar mogelijk de natuurlijke processen en vergroot daarmee de klimaatrobuustheid van de watersystemen.

Een belangrijk onderdeel van het Deltaprogramma is het Hoogwaterbeschermingsprogramma. De renovatie van waterkeringen biedt kansen voor het koppelen van PAGW-doelstellingen.

LIFE IP Deltanatuur

Het programma LIFE IP Deltanatuur is een samenwerking van 23 organisaties, overheden, NGO’s en het bedrijfsleven. Zij werken samen aan het versnellen van de ambities voor natuur en ecologische waterkwaliteit. Centraal staat het identificeren en adresseren van belemmeringen die de voortgang in het realiseren van de doelstellingen in Nederland vertragen. Dit platform wordt gebruikt om gezamenlijk te zoeken naar een gedragen oplossingsrichting wanneer doelstellingen van programma’s elkaar bijten.