Hoogeveen kiest voor transparant grondwaterbeleid

Verschillende delen van de gemeente Hoogeveen kampen met wateroverlast en grondwaterproblemen. De afgelopen jaren heeft de gemeente veel onderzoek gedaan naar deze problemen en een digitaal waterloket geopend. Ook heeft ze duidelijk gecommuniceerd over haar eigen taken en verantwoordelijkheden en die van burgers en bedrijven. In de wijk Wolfsbos, een van de grondwateraandachtsgebieden, heeft de gemeente inmiddels specifieke maatregelen genomen.

Vakspecialist Thomas Klomp houdt zich binnen de gemeente bezig met grondwater en stedelijk water. Hij trad in 2009 bij Hoogeveen in dienst: “Toen was er nog geen grondwaterbeleid. Dat er problemen waren, was wel bekend. Zo waren er talloze klachten van burgers die kampten met natte kruipruimtes, vochtschade en wateroverlast bij hevige neerslag. Als eerste ben ik die problemen in kaart gaan brengen. Daartoe hebben we onder andere een uitgebreid meetnet aangelegd om inzicht te krijgen in de grondwaterstanden.”

Verrassende uitkomst

“De metingen leverden een verrassende uitkomst op. Zo dachten we dat de wateroverlast in de zuidelijke delen van de stad werden veroorzaakt door hoge grondwaterstanden. Dat bleek niet het geval, het grondwaterpeil is daar laag genoeg. Nader onderzoek liet zien dat de wateroverlast vooral voortvloeit uit de aanwezigheid van slecht doorlatende laagjes veen en leem in de ondergrond. Door deze laagjes kan neerslag niet goed in de bodem zakken en blijft de bovenlaag erg vochtig.”

Aandachtsgebieden

“Op basis van de metingen wisten we in welke wijken een verhoogde kans is op grondwaterproblemen. In deze wijken hebben we met een enquête onder bewoners geïnventariseerd of er ook daadwerkelijk klachten zijn. Op deze manier hebben we uiteindelijk twintig grondwateraandachtsgebieden vastgesteld. In dezelfde periode hebben we als gemeente ook een grondwaterbeleid ontwikkeld, dat we hebben vastgelegd in een grondwaterbeleidsplan.”

Actieve strategie

Klomp vervolgt: “Met ons grondwaterbeleid hebben we gekozen voor een actieve strategie. Zo houden we burgers over concrete projecten op de hoogte via nieuwsbrieven. Verder hebben we een digitaal waterloket opgezet met uitgebreide informatie over drink-, oppervlakte-, regen-, afval en grondwater. Op de grondwaterpagina's geven we bijvoorbeeld informatie over ons grondwatermeetnet, over de onderzoeken die we doen en met welke maatregelen bewoners zelf grondwateroverlast kunnen voorkomen. Ook geven we duidelijk aan wat onze taken en verantwoordelijkheden zijn rondom grondwater en welke verantwoordelijkheden perceeleigenaren en het waterschap hebben. Vanzelfsprekend kunnen burgers via dit digitale loket ook vragen stellen.

Drainagesysteem

Per aandachtsgebied gaan we na of er specifieke maatregelen nodig zijn. Neem de wijk Wolfsbos, waar veel bewoners al decennia kampen met grondwateroverlast. Hier hebben we in de openbare ruimte - waar wij als gemeente verantwoordelijk zijn voor het grondwater - een drainagesysteem aangelegd. Uit een praktijkproef wisten we dat dit systeem niet afdoende is om grondwateroverlast op particuliere terreinen te voorkomen. Vooraf hebben we alle perceeleigenaren hierover geïnformeerd en hen aangeraden om zelf een eigen drainagesysteem aan te leggen en dit aan te sluiten op het gemeentelijke systeem.”

Combineren

“Deze aanpak, waarbij we steeds als vakspecialisten duidelijk maakten wat wij deden en waarom en tegelijkertijd aangaven wat bewoners zelf nog moesten doen, heeft goed gewerkt. Inmiddels hebben vrij veel mensen hun eigen drainagestelsel aangesloten op het gemeentelijke systeem en is het aantal klachten enorm verminderd. En door de aanleg van het drainagesysteem te combineren met een aantal andere werkzaamheden, zoals het afkoppelen van de voorkant van de woningen, rioolinspectie en herinrichting van de openbare ruimte, bleven de kosten relatief beperkt. We maken werk met werk.”