Deltabeslissing ruimtelijke adaptatie: schade door te veel of te weinig water voorkomen

In 2050 heeft heel Nederland een waterrobuuste inrichting en zijn alle steden klimaatbestendig. Dat is de inzet van de deltabeslissing ruimtelijke adaptatie die het Deltaprogramma volgend jaar zal uitbrengen. David van Zelm van Eldik, directeur van het deelprogramma Nieuwbouw & Herstructurering, gaat met zoveel mogelijk mensen in gesprek om deze ambitie uit te dragen en concreet in te vullen.

Naast een ambitie wil Van Zelm van Eldik ook een handelingsperspectief bieden. "We streven ernaar dat alle partijen vanaf 2020 waterrobuust en klimaatbestendig handelen. De eerste stap is te achterhalen hoe waterrobuust of klimaatbestendig we nu zijn. Gemeenten en waterschappen kunnen bijvoorbeeld een stresstest uitvoeren. De volgende stap is het opstellen van een adaptatiestrategie. Daarin staat hoe partijen in hun dagelijks werk toewerken naar de ambitie."

Manifest

Coalities van overheden en private partijen hebben deze stappen al ingevuld voor het klimaatbestendig maken van steden. Een manifest hierover overhandigen zij op 3 oktober aan de deltacommissaris. Voor waterrobuust inrichten ontwikkelt het deltaprogramma zelf een afwegingskader. Van Zelm van Eldik vindt de watertoets daarbij cruciaal: "Het watertoetsproces kan nog vroeger van start gaan, al op het moment dat de provincie zijn omgevingsvisie opstelt. Als waterschappen en gemeenten dan al weten hoe de waterrobuustheid en de klimaatbestendigheid ervoor staan, krijgt het watertoetsproces meer kracht."

Kwetsbare functies

De deltabeslissing zal speciale aandacht geven aan de zogenoemde vitale en kwetsbare functies, zoals ziekenhuizen, drinkwatervoorziening en functies met grote economische uitstraling. "We onderscheiden vier categorieën, die ieder een eigen aanpak vragen bij een overstroming", licht Van Zelm van Eldik toe. "Sommige functies moeten bijvoorbeeld altijd blijven werken, zoals communicatie en drinkwatervoorziening. Andere, zoals kerncentrales, mogen vooral geen milieu- of de gezondheidsramp veroorzaken."

Gevaarlijke stoffen

Voor iedere vitale en kwetsbare functie gaat een van de ministeries een aanpak uitwerken. Zo zal het ministerie van Economische Zaken met de sectoren telecom en gas in gesprek gaan over het veiligstellen van deze functies bij overstromingen. Van Zelm van Eldik constateert dat er al goede stappen gezet zijn, onder meer met EU-verdragen over het waterrobuust inrichten van bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken. Ook zijn regels in voorbereiding om bepaalde sectoren meer verantwoordelijkheden te geven bij rampen.

Deltabeslissing

De deltabeslissing ruimtelijke adaptatie sluit volgens Van Zelm van Eldik naadloos aan bij de nieuwe normen voor waterveiligheid die het Deltaprogramma ook zal voorstellen. "De normen in het voorgestelde waterveiligheidsbeleid zijn gericht op het verkleinen van de kans op een overstroming. Door daarnaast de inrichting waterrobuust en klimaatbestendig te maken, houden we de schade beperkt als er toch een overstroming of zware regenval optreedt, of juist grote droogte."

Van Zelm van Eldik verwacht niet dat er normen komen voor waterrobuust en klimaatbestendig handelen. "Dat ligt niet in de rede. Provincies, waterschappen en gemeenten zijn verantwoordelijk voor hun eigen ambities. Dat moet ook, want het zal maatwerk zijn. Een blauwdruk voor heel Nederland is niet effectief."