“Alleen structurele oplossing helpt Kockengen vooruit”

Het veenweidegebied bezorgt de overheden in de provincie Utrecht hoofdbrekens. Plat gezegd zakken de dorpen in dit gebied weg in het moeras. Daardoor staat de leefbaarheid in dit gebied onder druk. Voor het dorp Kockengen hebben de partijen de handen ineen geslagen om een zogenaamde ‘agenda 2063' op te stellen. Tijdens het seminar ‘Klaar voor de toekomst' vertelde Marco van Schaik voor welke uitdagingen ze staan in dit gebied.

"In en om Kockengen zie je alle ellende van het veenweidegebied bij elkaar komen", vertelt Marco van Schaik, strategisch adviseur bij het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Hij legt uit dat het veen ontstaan is onder zuurstofloze omstandigheden. Doordat veen wordt ontwaterd, komt er zuurstof bij, breekt het af en zakt de grond. Door de aanleg van huizen en wegen wordt het veen ook nog eens samengeperst.

Terpen

kockengen1Dat heeft als gevolg dat de infrastructuur zakt en op sommige plekken liggen de wegen maar vlak boven het waterpeil van omringende sloten. De huizen staan op palen, maar doordat de grond eromheen zakt staan ze inmiddels op kleine terpjes. Daardoor breekt ook de riolering af. Van Schaik: "Door alle breuken in het rioleringsnetwerk ontvangt de RWZI veel grondwater dat in de riolering komt. Daarnaast willen de ondernemers in het omliggende agrarische gebied graag een betere drooglegging. Het gevolg hiervan is dat ook het dorp als geheel op een terp komt te staan. En dan heb je nog de paalkoppen die dreigen droog te gaan staan, wat schade aan de fundering van huizen oplevert. We hebben grote problemen om dit soort dorpen leefbaar te houden en in de toekomst wordt het alleen nog maar erger. Om het probleem in cijfers uit te drukken: een kwart van het beheersgebied van ons waterschap is veenweide, maar het hoogheemraadschap besteedt ca. 60% van de kosten van het watersysteembeheer aan het veenweidegebied."

Extra asfaltlaag

Doordat het probleem zo groot is, hebben de overheden in het gebied de neiging om structurele oplossingen naar de toekomst te verschuiven. "Als een weg verzakt wordt deze bijvoorbeeld tijdelijk opgehoogd met een extra asfaltlaag. Op bepaalde plekken ligt er soms al een halve meter asfalt." Van Schaik is ervan overtuigd dat alleen een goede afstemming van maatregelen voor de lange termijn het tij kan keren. In Kockengen gaat het hoogheemraadschap nu samen met de gemeente Stichtse Vecht en provincie Utrecht aan de slag om een ‘agenda 2063' op te stellen. "Het scheelt dat we te maken hebben met een wethouder die ook bestuurder bij een waterschap is geweest. Hij is goed thuis in de materie. Dat is echt een zegen. Hij heeft het initiatief genomen voor deze lange termijnstrategie."

Mogelijke oplossingen

kockengen2Op dit moment zijn de partijen op ambtelijk niveau bezig de agenda 2063 op te stellen. Door middel van bewonersavonden en ateliers met deskundigen zijn al een aantal oplossingsrichtingen opgesteld. "De maatregelen moeten tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten genomen kunnen worden. De beste oplossing is misschien wel om het hele dorp te slopen en opnieuw te bouwen, maar zou te kostbaar zijn. Wat wel kan is om bij alle vervangingsinvesteringen de riolering, infrastructuur en de woningen op duurzame wijze aan te pakken. Bijvoorbeeld door de huidige riolering te vervangen door een dunne, flexibele buis, waar alleen het afvalwater doorheen gaat. Ook kijken we met veel belangstelling naar een experiment in Sneek. Daar hebben ze een subsidie van de Europese Unie gekregen om een decentrale afvalwaterzuivering aan te leggen. Zoiets zou ook aantrekkelijk kunnen zijn voor het veenweidegebied.

Wie gaat het betalen?

Rond de zomer moet er een bestuurlijke discussie plaats vinden over de voorstellen. Van Schaik heeft er vertrouwen in, maar heeft tegelijkertijd wel z'n zorgen. "Men is heel erg gewend om vanuit eigen verantwoordelijkheden te denken. De partijen steken niet zomaar geld in projecten waarbij ze zelf niet de regie in handen hebben. Een gezamenlijke agenda is één stap. De volgende stap draait om vragen als ‘wie doet wat?' en‘wie gaat wat betalen?' Dat kan nog spannend worden."

Kijk op http://www.hdsr.nl/ of http://www.stichtsevecht.nl/