Masterplan Maasplassen: vroegtijdig blauw en groen samenbrengen

In 2008 begonnen zeven Midden-Limburgse gemeenten samen met de provincie Limburg en private partijen aan een traject voor regionale gebiedsontwikkeling. Hun gezamenlijke ambitie legden zij neer in de Regiovisie 2008-2028, ‘Het oog van Midden-Limburg’. Onderdeel van deze visie is het Masterplan Maasplassen dat in 2011 werd vastgesteld. Paul Vossen, programmamanager van De Maasplassen bij de Provincie Limburg, over het proces.
Potenties benutten
De Maasplassen hebben een bijzonder karakter, maar de potenties ervan lopen het gevaar nog niet voldoende benut te worden, aldus Paul Vossen. De hoogwaters van de jaren 90 maakten duidelijk dat de eerdere economische initiatieven onvoldoende rekening hielden met de ruimte die de Maas nodig heeft.

Onbalans
Vossen: “Je kunt de belangen in het gebied grofweg langs drie assen afzetten: de infrastructuur, de economie en de leefomgeving. Door de zand- en grindwinning in het verleden zijn de ruimtelijke kwaliteiten en de leefomgeving minder goed benut dan de economische kwaliteiten. Het was onze opdracht om de balans te herstellen.”

Watertoets
In de geest van de watertoets heeft de projectgroep onder meer een blauwe visie en een groene visie voor het gebied gemaakt. Vossen: “Die beide visies hebben we op elkaar gelegd, wat de spanningen tussen de waterbelangen en de belangen van natuur en landschap goed zichtbaar maakte. Zo konden we een zo goed mogelijke combinatie van deze belangen in beeld brengen. Voor een goede balans hebben we gezocht naar een uitgekiende samenhang tussen de projecten voor de Maasplannen. En we konden goed rekening houden met de kwaliteiten van het leefmilieu, de infrastructuur en de economische belangen.”

Meedenkkracht en belangen
Voor deze visies werden branche- en belangenorganisaties in een vroegtijdig stadium geraadpleegd tijdens stakeholdersbijeenkomsten. Vossen: “Deze overleggen verliepen goed. We werkten steeds met een gemengde samenstelling van de groepen en vroegen om input op onze ideeën. Met grote kaarten en stiften konden we samen goed in beeld brengen wat er leefde. In de bijeenkomsten daarna konden we daarom heel goed laten zien hoe wij deze input hadden meegenomen in de verdere uitwerking van de plannen.”

Vlekkenplan voor zonering en positionering
Dit leidde ertoe dat een expertisegroep samen met vele vertegenwoordigers van overheden, grondeigenaars, –beheerders en belangenorganisaties al bij de voorbereiding van het Masterplan Maasplannen kon werken aan het Vlekkenplan Maas en Meer. Daarin begon al de zonering van het gebied en de positionering van duurzame ruimtelijke ontwikkelingen.

Integrale aanpak als sleutel
Vossen: “De sleutel voor succes is een integrale aanpak. Daarin willen we duurzaam omgaan met de economische kracht van de Maasplassen. Hoogwaterbescherming, natuurontwikkeling, natuurbehoud, recreatie, bedrijvigheid en wonen, dat zijn allemaal functies die een plek moeten krijgen in het gebied.”

Knelpunten voorkomen
Vossen: “Op die manier konden we mogelijke knelpunten voor de water- en groenopgave identificeren en voorkomen. Zo kwamen we tot het Masterplan voor het hele Maasplassengebied en voor alle deelgebieden daarbinnen waarin de rivierkundige en landschappelijke thema’s leidende ontwerpprincipes vormen en het kader zijn voor de ontwikkeling van de overige functies.”

Intergemeentelijke Structuurvisie
Om de visie van het Masterplan Maasplassen visie planologisch te verankeren is besloten om een Intergemeentelijke Structuurvisie (IGSV) op te stellen. Volgens de planning start het opstellen van de plan-MER en de IGSV rond 1 januari 2013. De plan-MER moet voor de zomer 2013 klaar zijn. De ontwerp-IGSV moet dan ook klaar zijn. Het is de bedoelding dat de IGSV begin 2014 wordt vastgesteld.

Leerpunten
Nu al zijn er belangrijke leerpunten die uit dit proces voortkomen. Vossen: “Je moet vroeg beginnen met de dialoog, zowel formeel als informeel. Dan komen ook de mogelijkheden, en de onmogelijkheden, op tafel. Een speciale groep vormt daarbij de landbouwsector, die grote belangen heeft in het gebied. Het is zaak om hen vroegtijdig zowel in ambtelijke als informele overleggen te raadplegen. Dat verbetert de kwaliteit van de plannen en het draagvlak.”

Meer informatie
Kijk op de website www.midden-limburg.eu, of neem contact op met de programmamanager Maasplassen, Paul Vossen, pghm.vossen@prvlimburg.nl.