Het Hoogwaterbeschermingsprogramma-2, samenwerking voor veilig wonen en werken

In 2007 startte het tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP-2). Daarin werken het Rijk en 22 waterbeheerders samen om Nederland te beschermen tegen overstromingen. Zij zetten zich samen in op 89 plekken in het land de afgekeurde waterkeringen te versterken. Dit betreft bijna 370 km aan dijken, dammen, duinen en 18 kunstwerken.
Samenwerking
Samenwerking binnen het HWBP-2 is essentieel voor succes. De samenwerking betreft techniek en beheer. Op deze manier wisselen de deelnemende partners kennis en informatie uit, onderzoeken zij innovatieve oplossingen en beheersen zij de risico's gezamenlijk.
Regelmatig toetsen
In 2001 en in 2006 hebben de beheerders hun primaire waterkeringen getoetst aan de wettelijke norm. Een deel van de waterkeringen werd daarbij afgekeurd omdat er nieuwe inzichten over de waterveiligheid waren. In 2003 werden de zeeweringen langs de Noordzeekust getoetst. Daarbij bleek dat deze op tien locaties over twintig jaar niet meer aan de geldende veiligheidsnorm zouden voldoen; dit zijn de zogenaamde ‘prioritaire Zwakke Schakels’.
De afgekeurde waterkeringen en Zwakke Schakels zijn onderwerp van het tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma. Het bevat daarmee alle maatregelen die de beheerders nemen om deze waterkeringen en Zwakke Schakels weer aan de wettelijke veiligheidsnormen te laten voldoen.
Sleutel voor succes
Roeland Hillen, programmadirecteur bij Rijkswaterstaat: “We zien deze intensieve samenwerking tussen de waterbeheerders en het Rijk als de sleutel tot succes voor HWBP-2 op de korte termijn. Als we op de lange termijn kijken, is die samenwerking tussen overheden ook de enige manier om de uitvoering van toekomstige grote opgaven, zoals het Deltaprogramma, samen voor elkaar te krijgen.”
Deltaprogramma en het Bestuursakkoord Water
Het HWBP-2 maakt als zelfstandig programma deel uit van het Deltaprogramma, waarin Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen samen met maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en kennisinstituten ervoor zorgen dat Nederland nu en in de verre toekomst beschermd is tegen hoogwater.
Het HWBP-2 werkt volgens de afspraken uit het Bestuursakkoord Water, dat het Rijk, de koepelorganisatie van de provincies (Interprovinciaal Overleg), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Unie van Waterschappen en de Vereniging van Waterbedrijven in Nederland in 2011 sloten. Daarin maakten zij afspraken over het waterbeheer, onder meer over hoe we Nederland kunnen beschermen tegen overstromingen.
Combinatie van functies
Bij diverse Zwakke Schakels wordt gezocht naar een combinatie van functies en worden ook andere dan veiligheidsbudgetten ingezet. In Den Haag, bijvoorbeeld, werken de gemeente Den Haag en het Hoogheemraadschap Delfland samen aan een grootschalig project waarin veiligheid en inpassing van de dijk gecombineerd worden. Scheveningen veilig en mooi, is hier het motto van de versterking en herinrichting van de Scheveningse Boulevard. Uniek is de dijk die onder de boulevard komt te liggen.
Sober, robuust en doelmatig
De investeringskosten voor het weer veilig maken van de waterkeringen komen in aanmerking voor subsidie vanuit het HWBP-2 indien de ontwerpen van de beheerders sober, robuust en doelmatig zijn.
Sober en doelmatig betekent dat alleen maatregelen voor subsidie in aanmerking komen die gericht zijn op het op orde brengen van de veiligheid van de waterkeringen. En het betekent dat de te leveren inspanningen en uitgaven bijdragen aan dit doel en in verhouding staan tot de opbrengsten. Robuust betekent dat de maatregelen een lange levensduur hebben: maatregelen aan dijken en dammen moeten vijftig jaar meegaan, maatregelen aan kunstwerken moeten honderd jaar meegaan.
Voortgang en planning
De verwachting was dat het HWBP-2 in 2015 klaar zou zijn. De omvang en de complexiteit van enkele projecten was echter groter dan ingeschat. De verwachting is nu dat 84 projecten van het HWBP-2 in 2017 afgerond zijn. Voor vijf projecten is meer tijd nodig, onder meer vanwege aangepaste wensen voor de vormgeving of nader technisch onderzoek.
Meer informatie
Kijk op de website van de Helpdesk Water.