Bypass Kampen: wonen op een klimaatdijk

Ten zuiden van Kampen kronkelt over enkele jaren een nieuwe riviertak: een bypass van de IJssel naar het Veluwemeer. Langs de oever verrijst een superbrede dijk met woningen. Grote kans dat dit de eerste klimaatdijk van Nederland wordt. Waterschap en gemeente maken samen het ontwerp.
De landschapsarchitect had de woningen in eerste instanties in de bypass getekend, omringd door kleine dijkenringen. Daar kon het waterschap niet mee instemmen. Bert Bijkerk van Waterschap Groot Salland: ‘Zo'n minidijkring vraagt veel beheer en onderhoud. Bovendien is het niet veilig: bij een dijkdoorbraak loopt de ring razendsnel vol. En we moeten er nu al rekening mee houden dat het IJsselmeerpeil in de toekomst stijgt.'

Woonterpen
De minidijkringen veranderden al snel in buitendijkse woonterpen. De gemeente en het waterschap kwamen vervolgens op het idee de terpen te verbinden tot een klimaatdijk langs de bypass: een superbrede dijk die zeker honderd jaar klimaatbestendig is en robuust genoeg om op te wonen.

Nieuw fenomeen
Een klimaatdijk is een nieuw fenomeen in Nederland, er ligt geen kant-en-klaar ontwerp voor. Het waterschap en de gemeente zijn daarom zelf gaan rekenen. ‘We hebben gekozen voor een heel flauw binnentalud van 1:20. Daarmee sluiten we allerlei oorzaken van een dijkdoorbraak uit. We zitten bijvoorbeeld ruim boven de vuistregels voor piping (zand dat via wellen onder de dijk wegspoelt).'

Flauw talud
De dijk wordt op deze manier meer dan honderd meter breed. Dat flauwe talud is goed te combineren met woningbouw. De gemeente heeft het idee terrassen op verschillende hoogten maken, zodat een gevarieerd woonmilieu ontstaat. De bewoners kunnen onderaan de dijk hun bootje afmeren in een nieuwe binnendijkse recreatieplas.

Onzekerheden
Koploper zijn geeft ook onzekerheden. ‘Hoe moet de gemeente het ruimtebeslag voor de klimaatdijk in het bestemmingsplan opnemen? En hoe kan het waterschap in de Keur een profiel vastleggen dat veel robuuster is dan de veiligheid op dit moment vereist? En kunnen we dat profiel handhaven als iemand vergunning vraagt om er bijvoorbeeld een boom in te planten? Dit soort vragen zijn we samen met de gemeente aan het uitzoeken.'

Meer informatie
Project Bypass Kampen: http://www.ijsseldeltazuid.nl/ Klimaatdijken: http://www.klimaatdijk.nl/