Het nieuwe dijkdenken in praktijk

Klimaatdijken passen uitstekend in het nieuwe dijkdenken, vindt landschapsarchitecte en stedenbouwkundige Maud Roukens. Nederland is te klein om alle wensen naast elkaar een plaats te geven. Stapelen is noodzaak. Dat geldt ook voor dijken.

De definitie van een klimaatdijk is simpel. "Iedere dijk die breder of hoger is dan het ‘theoretisch dijkprofiel' kun je een klimaatdijk noemen", vindt Roukens. "Zo'n dijk biedt veiligheid voor langere tijd en ruimte voor andere functies." De keuze van die functies is maatwerk. "Het Dakpark in Rotterdam is een mooie oplossing voor een grote stad: een parkeergarage onder de dijk, een levendig winkelcentrum binnenin en een park erbovenop. In een landelijke omgeving maak je andere keuzes."

Lastige kluif

Voor de watertoets is de klimaatdijk een lastige kluif. "Normaal gesproken toetst het waterschap aan de huidige normen voor veiligheid. Ingrepen die voldoende veiligheid bieden voor te verwachten klimaatveranderingen in de toekomst zijn moeilijker normatief te toetsen Dat vraagt meer overleg en ook vertrouwen in het plan. Dan moet je goed luisteren naar elkaars argumenten en samen slimme oplossingen verzinnen."

klimaatdijken
Vraagstukken

De klimaatdijk stelt ook landschapsarchitecten voor andere vraagstukken. "De integrale invulling van een klimaatdijk is voor ons niet nieuw. Dat komt in vrijwel al onze projecten voor, het hoort bij ons vak. Bijzonder is vooral het schakelen tussen verschillende schaalniveaus. Een klimaatdijk bouw je niet over een klein stukje. Het vraagt een ontwerp op regionaal niveau, maar een concrete invulling op lokaal niveau."

Schaalniveaus

In het project Waalweelde spelen die verschillende schaalniveaus heel duidelijk. "In dit project willen we onderzoeken wat een klimaatdijk van Gorinchem tot de Duitse grens voor het landschap en de steden kan betekenen. Dat kan een prachtig doorgaand lint worden, met afwisselend agrarisch gebruik, natuur, kleine kernen en grootstedelijk gebruik met nieuwe rivierfronten. Zowel voor de veiligheid als voor de beleving van het landschap is die grootschalige aanpak een voordeel."

Duurder

Klimaatdijken zijn duurder dan gewone dijken. Roukens ziet het als haar taak om de meerwaarde goed in beeld te brengen. "De verkoop en verhuur van gebouwen brengen natuurlijk geld op. Er zijn ook baten die minder goed in geld uit te drukken zijn, zoals het rendement van een hogere omgevingskwaliteit. Klimaatdijken kunnen de verrommeling van het landschap tegengaan doordat ze contrasten in het landschap terugbrengen. Dat is gelukkig een actueel onderwerp: Nederlanders willen hun land mooi houden."

Maud Roukens neemt met haar bureau Roukens + Van Gils deel aan het Kennisprogramma Klimaatdijk, dat een transitie in het dijkdenken teweeg wil brengen.

Meer informatie

Kennisprogramma Klimaatdijken: http://www.klimaatdijk.nl/

Project Waalweelde: http://www.waalweelde.nl/

Dakpark: http://www.dakparkrotterdam.nl/

Roukens + Van Gils: http://www.roukensvangils.nl/