Waterbeheer

De juiste hoeveelheid water voor alle watergebruikers, op het juiste moment, op de juiste plaats en tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten dat is de opdracht van de waterbeheerders in Nederland. Klimaatverandering en zeespiegelstijging zorgen ervoor dat het waterbeheer steeds zal worden aangepast.

Organisatie waterbeheer

Een waterbeheerder zorgt voor het totale waterbeheer. Wat zijn de belangrijkste taken van de waterbeheerders?

  • Voorkomen van overstromingen
    Door klimaatverandering neemt het risico op overstromingen toe. Om dat risico te beperken, versterkt de overheid de duinen en de dijken en krijgen de rivieren waar mogelijk meer ruimte.
  • Zorgen voor voldoende grond- en oppervlaktewater ook in tijden van schaarste;
    Hierover zijn afspraken gemaakt die zijn vastgelegd in wetgeving. Als er te weinig zoet water is moeten er keuzes gemaakt worden. Hiervoor is een verdringingsreeks opgesteld.
  • Zorgen voor een goede waterkwaliteit.
    De waterkwaliteit is de afgelopen decennia al sterk verbeterd, maar het water is nog niet overal schoon genoeg. Onder invloed van met name de Kaderrichtlijn Water zijn de inspanningen in het bijzonder gericht op het behalen van de verschillende waterkwaliteitsdoelen.

Deze taken samen worden ook wel waterhuishouding genoemd.

Wie zijn die waterbeheerders in Nederland

  • Rijkswaterstaat (RWS)
    RWS is verantwoordelijk voor het beheer van het hoofdwatersysteem. Dat zijn de grote wateren, zoals de zee en de rivieren. Het is ook RWS dat de verantwoordelijke overheden op tijd waarschuwt voor hoogwater of storm op zee. RWS is een uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM).
  • Waterschappen of soms ook Hoogheemraadschap genoemd.
    Zij zijn verantwoordelijk voor de regionale watersystemen in hun beheersgebied. Dit zijn meestal kleinere wateren, zoals kanalen en poldervaarten. Er zijn in Nederland 24 waterschappen. Dit aantal loopt door fusies langzaam terug.

Wie doet wat

In de Waterwet staan de verantwoordelijkheden van de verschillende overheden die betrokken zijn bij het waterbeheer in Nederland. Rijkswaterstaat en waterschappen zijn waterbeheerders. Provincies en gemeenten hebben wel een rol bij het waterbeheer, maar zijn wettelijk gezien geen waterbeheerders.
De provincie vertaalt landelijke doelen naar regionaal beleid en geeft daarnaast vergunningen af voor het onttrekken van grondwater, wanneer het om grote hoeveelheden gaat.
De gemeente heeft enkele specifieke taken in het waterbeheer. Zo is ze verantwoordelijk voor het grondwater in stedelijk gebied en moet ze zorgen voor de afvoer van afvalwater en overtollig regenwater via de riolering.