Drinkwater

Drinkwater wordt in het grootste deel van Nederland bereid uit grondwater. In het westen van Nederland is het grondwater te zout en niet geschikt voor drinkwaterbereiding. Hier wordt vooral water uit de Rijn (inclusief IJsselmeer) en Maas gebruikt om drinkwater te maken. Drinkwater wordt gedistribueerd via waterleidingen naar woningen en bedrijven. Huishoudens en bedrijven gebruiken het water voor consumptie, productiedoeleinden en reiniging.

Drinkwater uit oppervlaktewater

Er zijn speciaal aangewezen locaties waar oppervlaktewater onttrokken wordt voor drinkwaterproductie. Op deze plaatsen moet de waterkwaliteit voldoen aan afgesproken kwaliteitsnormen. Dit wordt bewaakt door de waterbeheerder. Voor de Rijn, de Maas en het IJsselmeer is dit Rijkswaterstaat.
Het onttrokken oppervlaktewater wordt gezuiverd door drinkwaterbedrijven die er dan drinkwater van maken. Oppervlaktewater moet meer bewerkingen ondergaan voordat het geschikt is als drinkwater. Het reinigingsproces van oppervlaktewater is daarom duurder dan van grondwater.

Drinkwater uit grondwater

Voor het onttrekken van grondwater, voor het bereiden van drinkwater, heeft een drinkwaterbedrijf een watervergunning nodig. De provincie is de instantie die deze vergunning kan verlenen. Het gebied waaruit grondwater wordt onttrokken wordt aangemerkt als een waterwingebied. In een waterwingebied gelden vaak regels die dienen om de kwaliteit van het grondwater te beschermen. Zo wordt de lozing van afvalwater of effluent verboden of aan zware eisen onderworpen.

Kwaliteit drinkwater

Al ons drinkwater moet voldoen aan wettelijke normen die te vinden zijn in de Drinkwaterwet. De drinkwaterbedrijven analyseren de kwaliteit van het oppervlaktewater dat zij innemen en de kwaliteit van het drinkwater op een groot aantal stoffen. Naast controle op wettelijk voorgeschreven stoffen wordt ook gekeken naar andere, nieuwe stoffen. Het RIVM verzamelt deze gegevens en rapporteert jaarlijks over de drinkwaterkwaliteit in Nederland.

Wie doet wat?

Drinkwaterbedrijven en overheden hebben verschillende taken:

  • Drinkwaterbedrijven: levering drinkwater
  • Waterschappen en Rijkswaterstaat samen de waterbeheerders, bewaken de kwaliteit van ons oppervlaktewater
  • Provincies bewaken de kwaliteit van het grondwater
  • Ministerie van Infrastructuur en Milieu: Drinkwaterwet

Vanuit de Drinkwaterwet hebben alle overheden (Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten) een zorgplicht voor het duurzaam veilig stellen van de drinkwatervoorziening.

Bewaken kwaliteit grond- en oppervlaktewater

Voor de bewaking van de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater wordt het Protocol monitoring en toetsing drinkwaterbronnen KRW gebruikt. Als uit de bewaking blijkt dat de kwaliteit niet aan de eisen voldoet of niet aan de eisen dreigt te gaan voldoen, komt de provincie (voor grondwater) of de waterbeheerder (voor oppervlaktewater) in actie.

Gebiedsdossiers

Voor elke onttrekking van grond- en oppervlaktewater voor het bereiden van drinkwater wordt een gebiedsdossier opgesteld en actueel gehouden. Alle overheden en de drinkwaterbedrijven zijn hierbij betrokken. In een gebiedsdossier staat informatie die van belang is voor het veilig stellen van de onttrekking, zoals informatie over de waterkwaliteit, de bronnen van verontreiniging en de relevante ontwikkelingen. Hiervoor is het protocol gebiedsdossiers (pdf, 171 kB) vastgesteld. Het gebiedsdossier is de basis voor een uitvoeringsprogramma waarin staat welke maatregelen de komende periode worden uitgevoerd om de winning duurzaam veilig te stellen.