Terugblik Leergemeenschappen voorjaar 2015

Afgelopen voorjaar vonden weer vier inspirerende bijeenkomsten plaats van de regionale leergemeenschappen Water en Ruimte. Hoewel elke bijeenkomst een eigen insteek en thematiek kende, waren er twee duidelijke overeenkomsten: een grote betrokkenheid van de deelnemers en open en levendige discussies.

Het thema van de leergemeenschap Noord was klimaatadaptatie en burgerparticipatie. Anne Helbig van de gemeente Groningen vertelde hoe de gemeente particulieren probeert te stimuleren om het oppervlakte aan verharding in tuinen terug te dringen. Dit gebeurt om de kans op wateroverlast en hittestress te verkleinen en de leefbaarheid en biodiversiteit te vergroten. Adviseur, lector en onderzoeker Floris Boogaard liet allerlei opties zien die gemeenten hebben om hittestress en wateroverlast tegen te gaan. Zijn ervaring is dat plannen meer kans van slagen hebben als ze van 'onderaf' komen. Zo werkt een bewonersinitiatief dat wordt gekoppeld aan een gemeentelijk plan volgens hem vaak goed, terwijl een top-down-aanpak bijna nooit tot een succes leidt. De derde spreker was Marco Verbeek. Hij vertelde enthousiast hoe hij samen met een aantal andere bewoners van Holwerd plannen heeft ontwikkeld voor Holwerd aan Zee en vervolgens overheden heeft laten aanhaken.

Het gespreksonderwerp van de leergemeenschap Zuid was 'wiaken', dat staat voor werken in andermans keuken. Na enkele presentaties van ervaringsdeskundigen werden alle deelnemers uitgenodigd om aan te geven wat ze zelf graag bij een andere organisatie zouden willen leren en wat ze een ander in hun eigen organisatie zouden kunnen leren. Vervolgens werden vraag en aanbod gepresenteerd en gekeken of er matches waren. Dat bleek het geval en leidde direct al tot enthousiaste gesprekken tussen de betreffende deelnemers. Dat deed Gert Middel van de kerngroep Zuid goed: “Ik vind het enorm inspirerend om te zien dat zoveel mensen willen investeren in anderen en graag een keer bij een andere organisatie in de keuken willen kijken. Ik hoop daarnaast dat de deelnemers door deze 'werkvorm' beseffen dat ze andere leden van de leergemeenschap kunnen benaderen als ze ondersteuning nodig hebben of iemand die even met hen meedenkt.”

Op de bijeenkomst van de leergemeenschap West stond het verzakken van de historische binnenstad van Gouda centraal. De panden staan hier deels op kleiruggen, maar vooral op zettingsgevoelige veengronden. Om te voorkomen dat de verzakte panden met wateroverlast te maken zouden krijgen, is het waterpeil tot nu toe steeds meer verlaagd. Inmiddels vragen de betrokken partijen zich af of een verdere peilverlaging gewenst is en zoeken ze naar alternatieve oplossingen.
Om de problematiek te verduidelijken was er een stadswandeling georganiseerd langs een aantal kenmerkende locaties, zoals de Turfmarkt. Hier staat het water in de gracht enkele centimeters onder de kade en komen bij hevige neerslag geregeld vloeren van woningen blank te staan. Na de wandeling bogen de deelnemers zich in groepjes over mogelijke oplossingsrichtingen.

Bij de leergemeenschap Oost stond de samenwerking tussen burgers en overheden op de agenda. Eerst was er een redelijk theoretisch verhaal over verschillende vormen van participatie en de vragen waarover je als overheid moet nadenken als je gaat samenwerken met burgers. Hoeveel verantwoordelijkheid geef je burgers bijvoorbeeld? Mogen ze meepraten en meedenken of ook meebeslissen? En haak je aan bij hun initiatieven of activeer je ze om met bepaalde onderwerpen aan de gang te gaan? Na dit verhaal volgden drie praktijkverhalen, waaronder een experimentele aanpak van de gemeente Arnhem om burgers te stimuleren verantwoordelijkheid te nemen voor hun buurt en een burgerinitiatief in een wijk in Deventer om de regenwaterafvoer van zoveel mogelijk woningen af te koppelen van het riool. Na deze presentaties praatten de deelnemers in kleine groepjes door over samenwerking tussen burgers en overheden.

Kijk voor meer informatie over de bijeenkomsten op de website van Platform31.