Ondertekening Intentieverklaringen Ruimtelijke Adaptatie 9 oktober 2014

Op 9 oktober vindt het Festival Ruimtelijke Adaptatie plaats in Utrecht. Dit festival verbindt kennis en partijen rond het thema ruimtelijke klimaatadaptatie. De insteek is praktijkgericht en toepasbaar. Deelnemers hebben de gelegenheid om kennis te maken met het Kennisportaal Ruimtelijke Adaptatie en het Stimuleringsprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Zij zijn ook getuige van de ondertekening van de Intentieverklaring Ruimtelijke Adaptatie. In deze nieuwsbrief nodigt het projectteam van het Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering (DPNH) U uit om U aan te sluiten bij dit initiatief en concreet te werken aan een toekomstbestendig stedelijk gebied, waterveilig en bestand tegen extreem nat, warm of droog weer.

Urgentie

Driekwart van de woningen in het binnendijkse gebied kan bij een doorbraak van de primaire waterkeringen schade ondervinden. Ook in buitendijks gebied, waar de bescherming tegen overstromingen vaak zeer beperkt is, staat bebouwing. Vitale en kwetsbare functies, zoals ziekenhuizen en energiecentrales, zijn over het algemeen niet bestand tegen overstromingen. Door klimaatverandering kan in bebouwd gebied bovendien schade ontstaan door hitte, extreme droogte enextreme neerslag. Bij de locatiekeuze, de ruimtelijke inrichting en de bouwwijze is daar vaak geen rekening mee gehouden. Daarom is het belangrijk het bebouwde gebied minder kwetsbaar te maken voor extreme weerssituaties en de mogelijke schade bij overstromingen te beperken. Klimaatadaptatie biedt kansen als kostenbesparingen en een hogere leefomgevingskwaliteit.

Slim veranderen

Om bedreigingen tegen te gaan en kansen te verzilveren moet klimaatbestendig en waterrobuust inrichten in Nederland een vanzelfsprekend onderdeel bij ruimtelijke (her)ontwikkelingen worden. Alle betrokken overheden en marktpartijen hebben daar een verantwoordelijkheid en rol in. Centraal onderdeel van het voorstel voor de Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie is dan ook een set bestuurlijke afspraken en instrumenten waarmee deze partijen de ambitie en de werkwijze vastleggen. Water en ruimte worden hiermee structureel verbonden.

Wapenfeiten

De afgelopen periode is er veel gebeurd. De Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie is in concept geformuleerd en kan op breed draagvlak rekenen. De Handreiking Ruimtelijke Adaptatie komt beschikbaar in september 2014; vijf steden passen nu een testversie toe. Overheden en marktpartijen ontwerpen het Stimuleringsprogramma 2015-2017. Verantwoordelijke ministeries hebben met het Deltaprogramma voor alle vitale en kwetsbare functies gezamenlijk een analyse gemaakt van de huidige situatie. Zij maken afspraken voor het vervolg.
Naast deze trajecten heeft het programmateam DPNH ook aandacht besteed aan het bundelen van de krachten om stappen te zetten in concrete programma’s en projecten. Het team is daarom gestart met de voorbereiding van de Intentieverklaring Ruimtelijke Adaptatie.

Samenwerking

Werken aan een klimaatbestendig stedelijk gebied vraagt dus om samenwerking. Het DPNH heeft daarom in 2012 een brede selectie van partijen uitgenodigd om met elkaar goed verdedigbare voorstellen te doen om knelpunten weg te nemen die het klimaatbestendig handelen van actoren in de weg staan. De deelnemers hebben dit verwoord in het Manifest Klimaatbestendige Stad (gepresenteerd op 3 oktober 2013).

Intenties

Het Manifest Klimaatbestendige Stad was voor DPNH het vertrekpunt voor twee parallelle en van elkaar onafhankelijke trajecten. Het eerste traject is gericht op de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie (DBRA). De DBRA bevat bestuurlijke afspraken tussen overheden. Na het vaststellen van de DBRA in een bestuursakkoord door de betrokken overheden start de implementatie. Deze implementatie bevat de acties die nodig zijn om waterveiligheid en klimaatbestendigheid een vaste plek te geven in beleid, realisatie en beheer. Het tweede traject richt zich op een Intentieverklaring Ruimtelijke Adaptatie. Marktpartijen, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en individuele overheden worden uitgenodigd om samen een ‘coalition of the willing’ te smeden als bekrachtiging van het manifest en intenties uit te spreken waaraan zij in de periode 2015 ‐ 2020 invulling gaan geven. Met deze landelijke overeenkomst gaan partijen een inspanningsverplichting aan en spreken zij de bereidheid uit om te komen tot uitvoeringsafspraken. Daarnaast is er de mogelijkheid een extra bijdrage te leveren aan het realiseren van de Intentieverklaring Ruimtelijke Adaptatie door een eigen regionale of lokale intentieverklaring te sluiten en te ondertekenen. Hierin kunnen partijen de intentie uitspreken om samen een concrete afspraak over een project of een programma te maken waarvan klimaatadaptatie een onderdeel is. Van klein tot groot, van smal tot breed.

Voorlopen

Heeft een intentieverklaring meerwaarde? DPNH heeft deze vraag gesteld aan een selectie van partijen: een grondeigenaar, ontwikkelaar, financier, vastgoedeigenaar, verzekeraar, gebruiker van gebouwen, beheerder van gebouwen en een natuur- en milieuorganisatie. Het ging om partijen met stevige marktposities, die niet te dicht bij het DPNH staan. Niet exclusief, maar als start van een bredere inclusieve uitnodiging. Vrijwel alle partijen waren enthousiast en doen inmiddels mee. Zij noemden als belangrijkste redenen:
• Het is actueel. Ze hebben nu in hun werk te maken met klimaatadaptatie.
• Er is nog geen level playing field. Klimaatadaptatie is onbekend en heeft last van vooroordelen. Extra aandacht en samenwerking is daarom nodig.
• Klimaatadaptatie is een exportproduct. Steeds meer landen krijgen te maken met negatieve effecten van klimaatverandering. Vaak in heviger mate dan Nederland.
• Er zijn lokale kansen die wachten op verzilveren.

Meedoen

Iedereen kan 9 oktober 2014 aansluiten. Naast marktpartijen, maatschappelijke organisaties en kennisinstituten zijn ook overheden van harte uitgenodigd om deel te nemen. Met de Deltabeslissingen zetten de overheden al een forse stap in de richting van klimaatbestendig stedelijk gebied. Met het ondertekenen van de landelijke intentieverklaring en wellicht ook een regionale of lokale intentieverklaring sluit een overheid zich aan bij de coalition of the willing; de partijen die zo snel mogelijk samen concrete stappen op het gebied van ruimtelijke adaptatie willen zetten.

Reactie

Overweegt U om de landelijke Intentieverklaring Ruimtelijke Adaptatie als organisatie mede te ondertekenen? Heeft U een te verkennen Deal in gedachten waarmee u een extra bijdrage kunt leveren aan het realiseren van de landelijke intentieverklaring?


Laat het ons weten en mail uw reactie naar: postbus.dpnh@minienm.nl

Nadere informatie vindt u op www.klimaatbestendigestad.nl.