“Ik heb enorm voor de Zandmotor moeten vechten”

Elk jaar voert de zee zand weg van de Nederlandse kust. Rijkswaterstaat vult dat om de vijf jaar aan met zandstort op het strand en voor de kust. Zouden we dat niet doen, dan zou de zee een bedreiging vormen voor het westen van Nederland, dat beneden zeeniveau ligt. De vijfjaarlijkse zandsuppletie werkt, maar kan kustbescherming niet duurzamer en natuurlijker? De provincie Zuid-Holland bedacht samen met Deltares en Rijkswaterstaat de Zandmotor.
Voor de kust van Ter Heijde komt een schiereiland van 100 hectare, even groot als 200 voetbalvelden of de helft van het eiland Rottumeroog. Door wind, golven en stroming verspreidt het zand zich de komende twintig jaar langs de kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen. Het vormt daar nieuw strand en duin, dat Zuid-Holland tegen zeespiegelstijging beschermt en extra ruimte voor natuur en recreatie biedt. Met de aanleg van de Zandmotor, een schiereiland voor de kust van Ter Heijde, wordt onderzocht of de natuur het zand voor ons langs de kust kan verspreiden.

Aanleg
Tussen maart 2011 en oktober 2011 leggen Rijkswaterstaat en de provincie Zuid Holland het schiereiland in de vorm van een haak aan. Het schiereiland steekt één kilometer ver in zee en is aan het strand twee kilometer breed. Sleephopperzuigers halen het zand tien kilometer ver uit de kust vandaan en leggen het op de juiste plek. De Zandmotor is een mooi voorbeeld van bouwen met de natuur. Door in een keer een grote hoeveelheid zand te storten, wordt herhaaldelijke verstoring van de kwetsbare zeebodem voorkomen. De natuur legt het zand op de juiste plek. Als de Zandmotor naar verwachting werkt, zijn de komende twintig jaar geen zandsuppleties nodig voor de Delflandse Kust.

Ontstaan
Oud-gedeputeerde Leny Dwarshuis is altijd nauw betrokken geweest bij dit project en vertelt dat het idee in 2005 is ontstaan. "Als provincie hebben wij het initiatief genomen om verschillende partijen bij elkaar te halen en hun uit te dagen iets nieuws te bedenken. Met behulp van de ‘know-how' van Deltares hebben we toen de Zandmotor bedacht. Een megaduin van 20 miljoen m3."

Droom
Gaandeweg kwamen droom en werkelijkheid kwamen steeds dichter bij elkaar. "Wij waren bereid financieel bij te dragen, maar we hebben wel de nodige moeite gehad om Rijkswaterstaat mee te krijgen." Uiteindelijk heeft de toenmalige staatsecretaris Tineke Huizinga een ‘go' voor het project gegeven. Rijkswaterstaat werd uitvoerder en de provincie Zuid-Holland verantwoordelijk voor de invulling van de recreatieve- en natuurfunctie. Daarnaast zijn ook het waterschap, de gemeente en het waterleidingbedrijf erbij betrokken. Deze laatste partij houdt nauwlettend in de gaten of het drinkwater niet teveel verzilt.

Succesfactoren
Wat waren de succesfactoren voor het tot stand komen van een dergelijk groot en risicovol project? Dwarshuis: "In eerste instantie was dat de overtuigingskracht van mensen die er verstand van hebben. Daarnaast was het ook heel belangrijk dat de marktpartijen erin geloofden. Dat bleek wel uit de zeer interessante inschrijvingen die we ontvingen. Ik denk dat dit komt omdat het innovatief is en in de toekomst mogelijk een exportartikel kan worden."

Overleg
Hoewel de diverse partijen de winstpunten van het project zagen, kostte het toch de nodige moeite om het erdoor te krijgen. Dwarshuis: "Ik heb er geweldig voor gevochten. Tussen droom en daad, staan wetten en bezwaren. Het was een route met hindernissen en dan kom het aan op volharden. Je hebt in Nederland twee soorten mensen. Mensen die enthousiast te maken zijn en mensen die bij elke oplossing een probleem zien. De grootste hobbel die we hebben moeten nemen was de onzekerheid over iets nieuws. Men vindt het toch eng om van het begaande pad af te wijken."

Meer informatie
http://www.dezandmotor.nl/
http://www.zuid-holland.nl/overzicht_alle_themas/thema_water/c_zandmotor.htm
http://www.rijkswaterstaat.nl/water/plannen_en_projecten/vaarwegen/noordzee/pilotproject_zandmotor_ter_heijde/video_zandmotor.aspx