Serious Game helpt RO’er en waterbeheerders elkaar te verstaan

Binnen het programma ‘Waterkader Haaglanden' zijn de afgelopen twee jaar verschillende ‘serious games' ontwikkeld. Al spelenderwijs wordt zo via een computersimulatie de impact van diverse beleidskeuzes inzichtelijk. Dit helpt waterbeheerders en planologen om elkaar beter te begrijpen en tot betere keuzes te komen. Mogelijk is dit instrument ook interessant voor de Watertoets.
Het kennisprogramma "Ruimte voor water en economische ontwikkeling in Haaglanden" van ‘Waterkader Haaglanden' heeft de games samen met aantal partijen waaronder Tygron ontwikkeld. Een bedrijf - opgericht door drie studenten informatica van de TU Delft - dat zich voornamelijk richt op spellen rondom het onderwerp gebiedsontwikkeling. De huidige spellen richten zich op klimaatadaptatie, bevolkingsafname en publieke en private samenwerking.

Rijswijk-Zuid
Binnen Waterkader Haaglanden is inmiddels bij drie proeftuinen gebruik gemaakt van serious gaming. Bijvoorbeeld bij de proeftuin Rijswijk-Zuid. Hier hebben civiel technici en stedenbouwkundigen vroegtijdig met elkaar aan tafel gezeten om het bouwrijp maken van een nieuwe woonwijk te bespreken. Carl Paauwe, programmaleider van Waterkader Haaglanden: "Aan de hand van serious gaming konden voor beide partijen de effecten inzichtelijk worden gemaakt van hun keuzen in het peilbeheer en de gevolgen voor ophoging."

Knoppen
De ‘knoppen' waar de deelnemers van een serious game aan kunnen draaien, zitten niet alleen op het technische vlak. Ook ‘geld' kan zo'n knop zijn. "In de Plaspoelpolder hebben we een koppeling gemaakt met de grondexploitatie. Het ging hier om waterberging in een nieuw bedrijvenpark en daarin moet je een goede balans tussen kwaliteit en rendement zoeken. Ook was de juridische context belangrijk."

Verleiden
Daarnaast bevat de game ook een ‘overall indicator' die een score geeft hoe de partijen het samen gedaan heeft. Volgens Paauwe is het de opgave om partijen die individueel hoog scoren, te verleiden mee te blijven doen in het proces en ook voor andere doelen te blijven gaan. "In werkelijkheid heb je ook te maken met partijen met tegengestelde en/of beperkte belangen."

Winst
In de proeftuin Plaspoelpolder ging het volgens Paauwe niet zoveer om ‘het spelen met de knoppen', maar om het maken het spel. "Als snel lagen de betrokken partijen in een clinch over de taken, verantwoordelijkheden en kostenverdeling. Om de spelmakers, de ICT'ers, deze game realistisch uit te laten werken, moesten de betrokken partijen in het gebiedsproces zich in elkaars materie verdiepen. Op die manier kregen de partijen begrip en inzicht in elkaars belangen en handelen. De winst zat dus vooral in de ontwikkelingsfase van het spel."

Ontwikkeltijd
De ontwikkeling van deze serious games heeft ongeveer een jaar tijd gekost. "Het is alleen geen ‘simcity', het gaat om echte gebieden die ook visueel herkenbaar zijn. De games kunnen in verschillende fasen en planstadia worden gebruikt. In de beginfase kan een game helpen bij het creëren van bewustwording. In een latere fase kan een game helpen om belangen, eisen en wensen van betrokken actoren scherp(er) te krijgen en daarmee gepaard gaande (on)mogelijkheden te verkennen. Bij de daadwerkelijke inrichting van een gebied kan een game bijdragen aan de beoordeling van keuzes op plannniveau." Na dit jaar loopt het kennisprogramma van Waterkader Haaglanden af en de vraag is wat er dan gebeurt met de ontwikkelde spellen. Paauwe denkt dat er wel een markt voor is. "We hebben al verzoeken van gemeenten gekregen om de huidige games te spelen of om iets nieuws te ontwikkelen. Zij zien het bijvoorbeeld als een interessant leerinstrument voor ontwikkeling van competenties (zoals samenwerken en onderhandelen) voor mensen die net komen kijken in gebiedsontwikkeling."

Watertoets
Paauwe denkt dat een dergelijke ‘serious game' van nut zou kunnen zijn in een watertoetsprocedure. "Je hebt in een dergelijk proces alleen meestal onvoldoende de tijd. Maar het ‘framework' ligt er en het wordt steeds eenvoudiger om een casus toe te voegen. Je moet dan alleen je vraagstelling wel heel scherp neerleggen. Uit de evaluatie blijkt overigens dat je het meeste uit een game haalt door deze veel te spelen."

Defensief
Paauwe ziet de Watertoets nog altijd als een uitstekend middel om ervoor te zorgen dat waterschappen vroegtijdig betrokken worden bij de planvorming. Alleen vindt hij wel dat de Watertoets nu vaak nog erg defensief wordt ingezet. "Het proces van vroegtijdige en blijvende betrokkenheid, kan plannen juist beter maken. Medewerkers van waterschappen zouden meer als ontwikkelaar moeten gaan denken en handelen. Een ‘serious game' kan daarbij helpen."

Meer informatie
http://www.waterkaderhaaglanden.nl of neem contact op met het Programmabureau Waterkader Haaglanden: 070 - 750 1540 of waterkader@haaglanden.nl