Zeven vragen over fase 1 van de watertoetsevaluatie

In het najaar van 2010 is de eerste fase van de evaluatie watertoets uitgevoerd: een recapitulatie en inventarisatie van relevante nieuwe ontwikkelingen. De resultaten in zeven vragen en antwoorden.
Wat zijn zoal de resultaten van het onderzoek?
  • Een recapitulatie van de conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie watertoets 2006.
  • Inzicht in de vervolgstappen die zijn ondernomen naar aanleiding van de evaluatie in 2006.
  • Een beschrijving van actueel beleid en regelgeving die van invloed is op de watertoets.
  • Een advies over de te nemen vervolgstappen.

Hoe was de aanpak?
De onderzoekers hebben door middel van deskresearch de historische context in beeld gebracht. Voor een beter begrip daarvan hebben zij ook twee gesprekken gevoerd. Het eerste was met de heer Tielrooij. Deze was voorzitter van de commissie waterbeheer 21e eeuw (commissie WB21) die in 2000 adviseerde een watertoets in te voeren. Daarnaast is ook gesproken met de heer de Graeff. Hij was van 1999 tot 2003 voorzitter van de Unie van Waterschappen. In die rol was hij mede-ondertekenaar van de Startovereenkomst Waterbeheer 21e eeuw en het Nationaal Bestuursakkoord Water.

Wat is de hoofdconclusie?|
Uit de bureaustudie komt naar voren dat er momenteel een incompleet beeld bestaat van de toepassing en effectiviteit van de watertoets in de brede context van het totale ruimtelijke ordeningsproces. Om te kunnen leren voor een betere toepassing van de watertoets in de praktijk op met name het strategische planvormingsniveau, waar ook de locatiekeuzen tot stand komen, is het noodzakelijk juist dit bredere proces te beschouwen.

Wat is de relatie met de eerdere evaluaties?
In de evaluaties van 2003 en 2006 is de implementatie van de watertoets geëvalueerd. Daarbij is gekeken naar de manier waarop het proces, zoals voorgesteld in de Bestuurlijke Notitie watertoets 2001, in de praktijk gestalte heeft gekregen. Het functioneren van de watertoets in de afgebakende vraagstukken voor locatie-inrichting is in beeld gebracht. In de evaluaties wordt geconcludeerd dat de watertoets bij locatiekeuze weinig invloed heeft. Niet duidelijk is hoe dit komt en hoe deze invloed kan worden vergroot. Daarvoor lag de focus van de evaluaties nogal eenzijdig op het watertoetsproces in plaats van het proces van ruimtelijke ordening.

Welke aanbevelingen worden er in het rapport gedaan?
De belangrijkste is dat er wordt aanbevolen om fase 2 van de Evaluatie Watertoets te richten op de volle breedte van het ruimtelijke planvormingsproces waarvan de watertoets onderdeel uitmaakt. Dit proces loopt vanaf het moment dat het initiatief ontstaat tot het moment dat de ruimtelijke inrichting inclusief het watersysteem is gerealiseerd.

Wat zijn nu de volgende stappen in de evaluatie van de watertoets?
De tweede fase is een praktijkverkenning naar de actuele toepassing van de watertoets. Op dit moment wordt de aanbesteding voor dit traject voorbereid. De evaluatie wordt afgerond met een het ontwikkelen van een visie op het instrument en het opzetten van een actieprogramma.

Waar kan ik meer lezen?
Het hele rapport is te downloaden op www.helpdeskwater.nl/watertoetsproces. Hier komen ook de andere documenten te staan die te maken hebben met de evaluatie van de watertoets.