Noord-Brabant gaat risico- en kostenanalyse toepassen

Naar aanleiding van een aanbeveling van de Zuidelijke Rekenkamer, gaat de provincie Noord-Brabant aan de slag met de risico- en kostenanalyse. De provincie ziet dit als een nuttig instrument om al op het niveau van locatiekeuzes goed naar het waterbeheer te kijken.

De risico- en kostenanalyse bestaat nu bijna vier jaar. In de tweede evaluatie Watertoets 2006 kwam naar voren dat de Watertoets onvoldoende effectief is bij locatiekeuzes. Hiervoor is in 2006 een aanvullend instrument bij de watertoets ontwikkeld: de risico- en kostenanalyse. In de Nota Ruimte is deze analyse als verplichting aangegeven voor locatiekeuzen en grootschalige herinrichting van bestaand stedelijk gebied.

Meerwaarde
Naast het verplichte karakter van de risico- en kostenanalyse, ziet de provincie duidelijk de meerwaarde van het instrument. "Het is erg handig om duidelijk te krijgen of je het plan anders zou moeten inrichten", vertelt René Klerks, coördinator voor grondwaterbescherming bij de directie ecologie van de provincie Noord-Brabant. "We hebben de analyse getest op het plan voor het Agro- en foodcluster, waarin veel glastuinbouw komt. Dat betekent een groter verhard oppervlak, waarvoor mogelijk compensatie nodig is. Bovendien hebben we gekeken naar het risico van zout kwelwater. Dit is typisch een onderwerp waar het heel nuttig is om met een dergelijke analyse te bepalen of het wel verstandig is op zo'n locatie te bouwen. Uiteindelijk kwam uit de risicoscan naar voren dat het risico op toename van de zoute kwel beperkt was, dus dan hoef je vervolgens geen kostenanalyse meer uit te voeren."

Merkwaardig
Klerks vindt het merkwaardig dat de risico- en kostenanalyse alleen verplicht is voor locatiekeuzen en grootschalige herinrichting van bestaand stedelijk gebied. "Het zou ook aan de orde moeten zijn bij grootschalige herinrichting van landelijk gebied. Op dit moment zijn we een structuurvisie ruimtelijke ordening aan het opstellen en het zou logisch zijn om - bijvoorbeeld in de planMER - een dergelijk analyse ook voor het landelijk gebied uit te voeren. In dat stadium ben je nog flexibel en kun je keuzes nog aanpassen."

Risicoscan
De precieze invulling van de risico- en kostenanalyse is voor de provincie Noord-Brabant nog niet helemaal duidelijk. Wel is het plan om in ieder geval altijd een risicoscan uit te voeren. "Als het plan een bepaald abstractieniveau heeft, dan willen we kijken naar de effecten die te verwachten zijn op het watersysteem en hoe dit doorwerkt op de grondgebruikfuncties. Als die effecten groot blijken te zijn, dan voeren we ook een kostenanalyse uit. Uiteindelijk is het best denkbaar dat we op basis daarvan besluiten een bepaalde locatie niet te gaan bebouwen."

Onbekend
Hoewel de risico- en kostenanalyse verplicht is, wordt deze nog maar mondjesmaat toegepast. De boodschap vanuit de landelijke werkgroep watertoetsproces is dat initiatiefnemers de analyse met verstand moeten toepassen, door van tevoren goed na te denken welk type informatie nodig is en daar de analyse op in te richten. Dus niet te diep graven als dat nog niet nodig is. Verder vindt de landelijke werkgroep het een mooi instrument om expliciet te maken wat impliciet al vaak in een watertoetsproces gebeurt. Voor bestuurders geeft de analyse een extra zekerheid dat de locatieafweging in volle breedte wordt gemaakt, waarbij ze ook kijken naar aspecten op de lange termijn. Met de risico- en kostenanalyse kan dus de klimaatbestendigheid van het plan versterkt worden.