Commissie Poelmann denkt na over integratie water & RO

De uitdaging voor waterschappen is helder: meer participeren in het proces van de ruimtelijke ordening. Maar hoe? De commissie water en ruimte, onder voorzitterschap van dijkgraaf Patrick Poelmann, denkt hier over na. “We willen geen nieuwe nota afleveren, maar een programma waar men mee aan de slag kan.”

Volgens de voorman van het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden leeft er onder de waterschappen een gevoel dat ze wel weten wat er moet gebeuren, maar dat dit nog niet goed uit de verf komt. “Het kan beter en het moet beter. Al 13 jaar geleden hebben we geconcludeerd dat we met het waterbeheer beter moeten aansluiten bij het RO-proces. Maar het moet nu ook echt gaan gebeuren. Waterschappen moeten dit als hun ‘core-business’ zien. Nu worden veel structuurvisies gemaakt, dus daar moeten we bovenop zitten.”

Geen nota
De commissie Poelmann, bestaande uit vertegenwoordigers van waterschappen, provincies, gemeenten en universiteiten, wil daarom ook niet een nieuwe nota afleveren. “Veel moet nog duidelijk worden, maar onze conclusie gaat in de richting van dat we een programma willen gaan maken. Samen met het NIROV – de vereniging voor professionals op het gebied van ruimtelijk beleid – willen we een pakket uitwerken wat gericht is op netwerken en het vergroten van kennis. Daar kunnen zowel waterschappen als andere partijen mee aan de slag.” Het kan dan gaan om bijeenkomsten waar waterbeheerders en initiatiefnemers elkaar ontmoeten. Of om sessies waarin nagedacht wordt over manieren waarop water betekenisvol op de kaart gezet kan worden. En wellicht dat het programma zich ook gaat richten op competentie-ontwikkeling. Poelmann: “Als waterbeheerders spreken we inderdaad vaak een andere taal dan planologen. Terwijl zij vaak in hun opleiding meekrijgen om het water mee te nemen in de planvorming, heb ik het idee dat wateropleidingen hier nog niet veel aan doen. Het zou misschien goed zijn om daar eens met de HBO-raad van gedachten te wisselen.”

Veel gehoor
Poelmann vindt dat zijn commissie geen hemelbestormend verhaal aan het maken is, maar merkt dat het wel veel gehoor vindt. “Op de waterschapsdag van 4 november werd onze workshop door meer dan honderd mensen bezocht. Daar kregen we veel positieve reacties op het feit dat we nu eens geen nieuwe nota aan het maken zijn. Je moet het gewoon gaan doen. Het moet een onderdeel worden van de dagelijkse praktijk. Ik hoop dan ook dat dit bij de Unie van Waterschappen een hoge prioriteit gaat krijgen en dat zij capaciteit vrijmaken om dit soort programma’s in de regio’s op te zetten.”

Cultuur
Poelmann beseft wel dat er nog een wereld te winnen is als het gaat om de cultuur binnen de waterschappen. “Van oudsher waren we altijd bezig met sluizen en schuifjes. Door de opschaling hebben we een zware beleidskant gekregen en ook het belang van het water neemt alleen maar toe.” Dat is dus even wennen. Poelmann vindt dat de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening de waterschappen in de goede richting helpt. “Die wet is fantastisch. Het nodigt uit om actief te zijn, omdat de Wro zich richt op ‘de voorkant’. Dus niet meer reactief ‘toetsen’ en ‘goedkeuren’, maar actief ‘bewegen’ en ‘meedenken’.

Locatiekeuzen
De actieve rol van het waterschap gaat volgens Poelmann zover dat de waterbeheerder ook als participerende partij in een RO-proces kan meedoen. Zo doet het Hoogheemraadschap Amstel, Gooi & Vecht bijvoorbeeld actief mee aan de ontwikkeling van de Bloemendalerpolder. Maar Poelmann vindt dat er wel grenzen aan zitten. “Het primaat voor de locatiekeuzes, om knopen door te hakken, ligt bij de algemene democratie. Daar moeten we als waterschap respect voor hebben en de gemeenten en provincies zo goed mogelijk informeren voordat er onomkeerbare besluiten worden genomen. Als wij ons huiswerk op orde hebben, dan zal onze inbreng zeker serieus worden meewogen. En bij die inbreng zullen we niet alleen naar het waterbelang moeten kijken, maar ons ook moeten inleven in de bedoelingen van de provincies en gemeenten. Zij hebben bepaalde problemen op te lossen en moeten verschillende belangen afwegen. Wat dat betreft hebben we bij de waterschappen behoefte aan mensen die integraal kunnen werken.”

Meer informatie
Kijk op de website van het UvW