Advies waterschap zet ontwerp op z’n kop

Het opnemen van water in een ruimtelijk plan is in veel gevallen maatwerk. Dat bleek wel weer toen een projectontwikkelaar voor de gemeente Wijk bij Duurstede kwam aanzetten met een ontwerp voor de nieuwe woonwijk ‘De Geer II'. De inbreng van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden zorgde ervoor dat het ontwerp drastisch werd gewijzigd.

"De ontwerper had keurig netjes 10% oppervlaktewater ingetekend", vertelt Goos Boelhouwer, coördinator van het watertoetsproces bij het hoogheemraadschap. "Maar dat bleek helemaal niet nodig, omdat het gebied hoger ligt dan de omliggende omgeving. Je zou dan water omhoog moeten blijven pompen. Bovendien waren er een aantal doodlopende sloten ingetekend. Dat is voor het beheer helemaal niet handig en komt ook de beleving van water voor de nieuwe bewoners niet ten goede."

Verbazing
De suggestie van het hoogheemraadschap om het oppervlaktewater uit het plan te halen, ontlokte bij ontwikkelaars ‘totale verbazing'. Boelhouwer: "Ze konden zich nauwelijks voorstellen dat we iets anders adviseerden dan wat de landelijke norm voorschrijft. Maar na uitleg van de gebiedskenmerken waren ze snel overtuigd." In overleg met het hoogheemraadschap is er uiteindelijk voor gekozen om het water te infiltreren door middel van een grote centrale WADI. Het regenwater komt op die manier niet versneld tot afvoer naar het watersysteem. Op aandringen van de gemeente wordt er aan de noordkant van de wijk ook een noodoverloop aangelegd naar de Kromme Rijn, voor het geval dat er teveel neerslag in de WADI terecht komt. "Het hoogheemraadschap is nu in principe klaar, want een WADI is onderdeel van de waterketen. Het beheer daarvan ligt bij de gemeente. Toch denken we ook mee over het rioleringsplan, dus het is niet zo dat we er in het vervolg helemaal niet meer bij betrokken zijn."

DeGeerII

Het plan voor en na inbreng van het hoogheemraadschap.

Eerder contact
Achteraf gezien had Boelhouwer graag gezien dat de gemeente eerder contact had opgenomen met het hoogheemraadschap. "Blijkbaar bewandelt de gemeente liever de formele weg en zien ze ons in de rol van politieagent. Maar het opnemen van water in een plan heeft altijd ruimtelijke gevolgen en dus helpen wij daarover graag in een vroegtijdig stadium mee." Boelhouwer erkent dat ook het hoogheemraadschap moet wennen aan deze betrekkelijk nieuwe rol in het planproces. "Waterschappen zitten nog graag als ‘technische' partij aan tafel. Onze opgave is om meer als planoloog te gaan kijken. We zullen veel meer moeten uitgaan van de vraag ‘wat kan water bijdragen aan het ruimtelijke plan, aan de ruimtelijke kwaliteit?'. Daarin vinden we een gezamenlijke noemer met de gemeente en projectontwikkelaars. Dat vereist van onze kant andere competenties en ik vind dat de gemeente ons hierin mag stimuleren. Het waterbelang wordt nog vaak gezien als belang van het waterschap. Water moet juist gezien worden als algemeen belang en als onderlegger voor ruimtelijke kwaliteit. Een gezamenlijke ambitie voor gemeente, waterschap en private partijen: een duurzaam watersysteem voor de (nieuwe) bewoners en gebruikers tegen acceptabele kosten ontbreekt meestal."

Watertoets

Over het algemeen vindt Boelhouwer dat het watertoetsproces goed verloopt in het beheergebied van hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Maar wel met de kanttekening dat het handiger zou zijn om eerder betrokken te worden. "We worden wel betrokken bij ruimtelijke plannen, maar het ‘meeontwerpen en meedenken' doen we nog te weinig, terwijl de waterschapsmensen zoveel kennis van het gebied hebben. Jammer dat we dat als overheden niet meer benutten."

Meer informatie:

http://www.hdsr.nl/algemene_onderdelen/zoeken/%402988/pagina/