Nieuwe module voor schade en slachtoffers bij overstroming

Met deze schade- en slachtoffermodule kan voor elke (simulatie van een) Nederlandse overstroming worden berekend hoeveel (kwetsbare) objecten en inwoners getroffen worden, hoeveel schade er kan optreden en hoeveel slachtoffers er kunnen vallen.

Hierbij wordt gebruik gemaakt van zowel bevolkings- en bedrijfsgegevens als schade- en slachtofferfuncties.SSM

De Schade en Slachtoffer Module 2017 (SSM2017) vervangt HIS-SSM, de module die voorheen werd gebruikt. De applicatie is met name geschikt voor grootschalige diepe overstromingen (vanuit het hoofdwatersysteem), maar kent aparte modules voor buitendijkse gebieden en polders die kunnen overstromen vanuit regionale wateren. Bij deze overstromingen van beperktere omvang en/of diepte is het wel nodig dat de gebruiker de resultaten (extra) kritisch analyseert.

Voor wie is de applicatie bedoeld?

De applicatie is bedoeld voor toepassing door diverse gebruikersgroepen die inzicht willen hebben in de mogelijke gevolgen van een overstroming:

  • Rijksoverheid, die verantwoordelijk is voor de veiligheidsnormen van de waterkeringen langs het hoofdwatersysteem, die sinds 2017 zijn gebaseerd op de gevolgen van een overstroming;
  • Provincies die verantwoordelijk zijn voor het normeren van regionale keringen.
  • Veiligheidsregio’s die verantwoordelijk zijn voor het ontwikkelen van evacuatiestrategieën ten behoeve van ‘rampenplannen’;
  • Overheden zoals gemeenten, waterschappen en provincies die verantwoordelijk zijn voor ruimtelijke ordening en rampenbestrijding.
  • Verzekeraars die overstromingsschade verzekeren.

Aanleiding

De belangrijkste reden om HIS-SSM te vervangen, was actualisatie van de bevolkings- en bedrijfsgegevens. De Schade-en Slachtoffers Module 2017 gaat uit van bevolkings- en bedrijfsgegevens uit de gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen 2014.

Schade modellering

Tevens zijn een aantal inhoudelijke verbeteringen doorgevoerd met name in de modellering van bedrijfsschade. Zo blijkt het productieverlies (bedrijfsuitval) veel minder afhankelijk te zijn van de waterdiepte en vooral wordt beïnvloed door een tekort aan aannemers en herstel van (nuts) infrastructuur. Het onderscheid daarbij tussen productie en - eenvoudiger verplaatsbare - dienstverlening is beter onderbouwd. De post bedrijfsschade neemt in SSM2017 toe, voornamelijk omdat de schadefuncties voor waterdieptes tot 3 meter steiler lopen dan voorheen. Schade aan huizen is juist lager geworden door een andere berekeningsgrondslag van de maximale schadebedragen (op basis van vloeroppervlak & herbouwwaarde). Tevens worden verdiepingen apart beschouwd, wat voorheen niet mogelijk was.

Slachtoffer modellering

Voor buitendijkse gebieden is de slachtofferfunctie aangepast. Voor die gebieden is de overlijdenskans verlaagd bij waterdiepten tot 50 cm. De reguliere functie is namelijk niet geijkt voor gebruik in gebieden met zeer beperkte waterdiepte en leidt tot onbetrouwbare uitkomsten. Ook zijn overstromingen in buitendijkse gebieden goed voorspelbaar, omdat meestal geen voorliggende kering aanwezig is. Daarmee is het verassingseffect nihil.

Dat de huidige functie onvoldoende valide is voor gebruik bij de buitendijkse gebieden wil niet zeggen dat een overstroming hier niet gevaarlijk zou zijn en er helemaal geen slachtoffers kunnen vallen: met name ondergrondse ruimten zoals kelders en parkeergarages zijn zeker risicovol, net als zones met snel stromend water.

Deze en andere aanpassingen zijn beschreven in het achtergrondrapport dat via de Helpdesk-Water te downloaden is.

Nieuwe functionaliteit: effectiviteit evacuatiestrategie

Nieuw is dat - voor beschermde gebieden langs het hoofdwatersysteem - per overstromingsscenario een indicatie wordt gegeven voor de effectiviteit van een preventieve en verticale evacuatiestrategie (‘schuilen’). Voor beide strategieën wordt het aantal slachtoffers gerapporteerd bij een waarschuwingstijd van 1, 2 en 3 dagen. Daarbij is gebruik gemaakt van ruimtelijk gedifferentieerde slachtofferfuncties zoals die zijn ontwikkeld voor het Eiland van Dordrecht.

Tenslotte wordt het aantal getroffenen per woningtype (laag-, midden- en hoogbouw) gerapporteerd, waarbij – samen met de waterdiepte kaart - inzicht wordt verkregen in het aantal potentiële droge verdiepingen in het overstroomde gebied.

Informatie en aanvraag SSM2017

De schade en slachtoffermodule 2017 kan worden aangevraagd via de Helpdesk Water.

Bron: Helpdesk Water