Effectief plastic vangen, kijk naar de hele waterkolom

Gepubliceerd 22 juli 2022

In het Europese project Maelstrom wordt gezocht naar hotspots met plastic vervuiling. Het doel is om zoveel mogelijk plastic uit het water te halen, te recyclen en een nieuwe bestemming te geven. Deltares is betrokken bij het onderzoek naar de mogelijkheden hiervoor in een estuarium in Noord Portugal. Maar voordat je actief gaat ‘vangen’ is het goed om te weten waar in het water het meeste plastic zit.

Daarom is nu de hele waterkolom op plastic onderzocht. De onderzoekers kwamen tot de ontdekking dat qua massa en stuks de meeste plastic zitten in de onderste waterlaag, zeg tot op een derde van de totale diepte vanaf de bodem. Met netten die op drie verschillende hoogtes stonden zijn gedurende 28 keer in een bocht van de Nieuwe Maas plastic gevangen. Door die herhalingen en de vergelijking met de plasticvangst van Rijkswaterstaat op andere plekken is de uitkomst zeker te noemen. Delen we de waterkolom in drie lagen dan drijft er plastic in de bovenste laag, in het midden weinig en daaronder vind je de meeste plastic. Frans Buschman heeft hier samen met Elise Blondel van Allseas met gebruik van hun informatie onlangs een artikel geschreven in Frontiers in Environmental Science.

Veldmetingen gebruiken voor verbetering modellen

Gebaseerd op het onderzoek in het artikel kunnen we concluderen dat vangmethodes die de hele waterkolom gebruiken, zoals bijvoorbeeld bellenschermen, effectief zijn om plastics te vangen voordat ze naar zee stromen. Het drijfplastic uit de bovenste waterlaag is onvoorspelbaar omdat de reis naar zee vaak wordt onderbroken. Het plastic spoelt aan, blijft hangen, valt uit elkaar en gaat dan soms later weer verder. Plastic in de onderste waterlaag wordt meegevoerd door de stroming en blijft behoorlijk intact. Door de monitoring te combineren met de modellering van stroming is het straks ook beter mogelijk plastic te volgen en op de juiste plek en tijd af te vangen. Belangrijk want rivieren zijn net snelwegen waardoor plastic van land naar zee reist.

De monitoring met netten is overigens arbeidsintensief en daarom wordt er ook in een faciliteit van Deltares (IOS bassin) en in de rivier nog verder onderzocht of akoestische technieken dit makkelijker maken.

Frans Buschman, expert plastics in rivieren; “Dit is een van de eerste studies waarbij op verschillende hoogtes plastics zijn gemonitord en ook zijn vastgelegd in een artikel. Nederland loopt in monitoring van plastic in rivieren voorop. Nu wordt deze kennis met de 16 Europese partners in Maelstrom gedeeld waardoor het straks in heel Europa weer beter mogelijk is plastic uit de rivier te halen voordat het naar zee stroomt.”

Voor meer informatie over Maelstrom (engels)

Plastic in de waterkolom van Boven-Rijn, Waal en IJssel

Bron: Deltares