Nieuwe duurzame grondstof Kaumera

Gepubliceerd 10 oktober 2019

Waterschappen, wetenschap en bedrijfsleven presenteren op 2 oktober 2019 een nieuwe grondstof uit afvalwater: Kaumera Nereda® Gum. Deze grondstof is een duurzaam alternatief voor chemische grondstoffen en kan gebruikt worden als slimme coating voor zaden en mestkorrels, als lijm- en bindmiddel en op vele andere manieren.

In Nederland komen twee grondstoffenfabrieken die als eerste ter wereld Kaumera produceren. De eerste werd 2 oktober in Zutphen geopend. De tweede volgt in het voorjaar van 2020 in Epe. Deze innovatie zorgt voor 20-35% minder slibafval, minder CO2 uitstoot en een energiebesparing van 30-80%. De samenwerkende organisaties dragen zo bij aan een duurzame samenleving met minder afval.

Bundeling van kennis

De lancering is het resultaat van intensieve samenwerking tussen TU Delft, ingenieursbureau RoyalHaskoningDHV, Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA), Waterschap Vallei en Veluwe, Waterschap Rijn en IJssel en het biotechnologiebedrijf ChainCraft. Iedere partner heeft een deel van de kennis en expertise ingebracht voor het onderzoeken, ontwikkelen, produceren en op de markt brengen van de grondstof.

Minder slibafval, minder CO2 uitstoot

Door Kaumera uit het gezuiverde slib te halen, hoeft in Zutphen 20- 35% minder slib afgevoerd en vernietigd te worden. Mede daardoor vermindert het energiegebruik met 30-80% (vergeleken met huidige polymeren in agrarische producten) en de CO2 uitstoot met 113 ton CO2-equivalent per jaar.

Jaarlijks produceren mensen en bedrijven in Nederland miljoenen kuubs afvalwater. Dit water wordt gezuiverd door de waterschappen. Zij zien dit niet als afval, maar als waardevolle bron van schoon water, schone energie en grondstoffen. Kaumera is één van de vijf grondstoffen, die rendabel op grote schaal uit het afvalwater gehaald kan worden, toont onderzoek aan. Kaumera is, na fosfaat, de volgende grondstof die daadwerkelijk op grote schaal geproduceerd en op de markt gebracht wordt.

Van de opgedane kennis en ervaringen van deze innovatie profiteren alle Nederlandse waterschappen. Bovendien vergroot het de kansen voor rendabele waterzuiveringen over de hele wereld, en zodoende de kansen voor schoon water en minder afval over de hele wereld.

Slimme coating

Kaumera is een veelzijdige grondstof: het kan water afstoten maar ook absorberen en het is brandvertragend. Verder is het heel geschikt voor coatings en composietmaterialen. Door het te combineren met andere grondstoffen, verandert het karakter van de stof. Vandaar ook de naam Kaumera, dat ‘kameleon’ in het Maori betekent. Kaumera wordt als eerste voor land- en tuinbouwtoepassingen op de markt gebracht, maar er zijn vele andere toepassingen mogelijk.

Toepassingen

Kaumera kan worden gebruikt als slimme coating voor zaden en mestkorrels. Kiemplantjes kunnen hierdoor sneller ontwikkelen en zijn minder kwetsbaar voor ziekten. Als coating voor mestkorrels geven ze de mest gelijkmatiger af aan de gewassen, zodat er niet onnodig veel mest in het water of de bodem terecht komt.
Wanneer Kaumera als coating op beton verwerkt wordt, zorgt dit ervoor dat het beton niet uitdroogt tijdens het uitharden. Hiermee voorkomt het scheuren.
Verder kan het fungeren als bindmiddel, lijmmiddel of onderdeel van verfstof. Het is ook goed te combineren met andere grondstoffen, waardoor een composiet-materiaal kan worden gemaakt. Nieuwe toepassingen en mogelijkheden blijven zich aandienen - onderzoek hiervoor gaat in volle gang door.

Tweede fabriek in Epe

Op dit moment wordt de tweede grondstoffenfabriek in Epe gebouwd. Daar wordt gezuiverd rioolwater (uit de gemeente Epe) gebruikt om Kaumera te produceren. Deze is naar verwachting in het voorjaar van 2020 gereed.
Kaumera is mede mogelijk gemaakt door subsidies van de Europese Unie (LIFE), het Rijk (RVO, DEI) en provincie Gelderland, met medewerking van FrieslandCampina en koplopersgroep binnen de Energie- en Grondstoffenfabriek (waterschappen die zich specifiek bezighouden met Kaumera).

Bron: waterschap Vallei en Veluwe