Grootschalig burgeronderzoek om waterkwaliteit te meten

Gepubliceerd 17 juli 2019

Vanaf 16 juli kan iedereen meehelpen aan een grootschalig onderzoek naar de waterkwaliteit van slootjes, grachten, beekjes en kleine plassen. In Nederland worden door de overheid vooral de grote wateren gemonitord. Van deze wateren is de waterkwaliteit onvoldoende, bleek eerder dit jaar uit onderzoek van Natuur & Milieu. Nu roept de organisatie, samen met ASN Bank, mensen op een meetkit te bestellen en watermonsters te nemen bij kleine watertjes in de buurt. Op deze manier hoopt de organisatie op informatie over de waterkwaliteit van honderden niet bemeten wateren.

In de gratis meetkit zitten materialen voor de proefjes, zoals een reageerbuis en lakmoespapiertjes, een handleiding en een fabelboekje over watermonsters. Burgers worden juist in de zomerperiode opgeroepen om de waterkwaliteit te meten omdat de diversiteit aan planten en dieren dan het grootst is. Zomerse temperaturen stimuleren ook de groei van algen in wateren, die direct gevolgen heeft voor de waterkwaliteit. De meetkit is gratis aan te vragen op de website van Natuur & Milieu. Meedoen aan dit onderzoek kan tot 21 augustus.

Dorien Ackerman, directeur campagnes bij Natuur & Milieu: ‘Dit is de eerste keer dat wij mensen vragen ons te helpen om inzicht te krijgen in de staat van onze sloten en beken. Ik ga samen met mijn kinderen in de Kromme Rijn de waterkwaliteit onderzoeken. Ik zou het leuk vinden als andere ouders ook met hun kinderen met de meetkit aan de slag gaan.’ Uit de gemeten locaties kiest Natuur & Milieu samen met onderzoekers 120 locaties, verspreid over heel Nederland, die nog nauwkeuriger worden onderzocht. Betrokkenheid van burgers bij waterkwaliteit en de mogelijkheid om op veel meer locaties de waterkwaliteit te meten, is een duidelijke meerwaarde van dit type onderzoek samen met burgers.

Belang van goed water

Goede waterkwaliteit is cruciaal voor de biodiversiteit. In schoon water groeien waterplanten en zwemmen vissen. Er leven watervogels, kikkers, salamanders, insecten en slakken. Ook iconische soorten zoals bevers, vis-en zeearenden en de grutto zijn afhankelijk van een gezond ecosysteem. Roel Nozeman, biodiversiteitsexpert bij ASN Bank: ‘Voor de mens zijn biodiversiteit en schoon water ook van levensbelang: het is letterlijk de basis van een gezond voedselsysteem, zorgt ervoor dat we veilig kunnen zwemmen en betaalbaar drinkwater hebben van een hoge kwaliteit, die niet vanzelfsprekend is.’

Belangrijkste vervuilers

In het onderzoek wordt gekeken naar het doorzicht (is het water troebel of niet) van het water, de pH- en nitraatwaarde, de samenstelling van waterplanten en de begroeiing en vorm van de oever. De waterkwaliteit van de Nederlandse oppervlaktewateren staat onder druk door: mest en bestrijdingsmiddelen uit de landbouw, riooloverstort bij hoosbuien en nieuwe stoffen, zoals medicijnresten. Mest en riooloverstort hebben direct effect op de nitraatconcentratie, het doorzicht, pH en het soort waterplanten. De voedingsstoffen in mest zorgen er bijvoorbeeld voor dat kroos uitbundig groeit in water dat met mest is vervuild. De resultaten van het onderzoek worden in oktober verwacht. Dit soort gegevens zijn noodzakelijk om effectieve maatregelen te ontwikkelen om watervervuiling bij de bron aan te pakken.

Bron: Stichting Natuur en Milieu