Tewaterlating De Waddenstroom: multi-inzetbaarschip vraagt om multi-inzetbare bemanning

Het tweede duurzame en multifunctionele schip van Rijkswaterstaat is op 29 juni 2018 te water gelaten. Het vaartuig, De Waddenstroom, is een van de drie Multi Purpose Vessel 30’s (MPV 30’s) die ingezet wordt door de Rijksrederij om specialistische werkzaamheden van hun diverse opdrachtgevers te faciliteren.

Voorheen was voor elke taak een apart schip nodig. Nu worden deze taken gecombineerd op één schip. De schepen varen straks van de ene opdracht naar de andere en blijven dus langer op het water. Dat is winst, maar betekent ook een flinke verandering voor de organisatie.

De Rijksrederij

De Rijksrederij is in 2009 opgericht en een samenvoeging van de schepen van de Douane, Kustwacht, het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Rijkswaterstaat. 'Nu we de krachten gebundeld hebben binnen één rederij, gaan we niet voor alle partijen met verouderde vaartuigen nieuwe schepen bestellen, maar maken we de schepen multifunctioneel inzetbaar', vertelt Bianca Janssen, directeur van de Rijksrederij. 'Neem bijvoorbeeld de visserijonderzoeken. Dat gebeurt in een bepaalde periode van het jaar, dus als je puur daarvoor een schip zou bouwen, dan is de kans groot dat het schip een deel van het jaar niet ingezet wordt. Dat kost geld. Daarom is dit Multi Purpose Vessel-concept bedacht. Meer doen met minder schepen. Dit maakt de Rijksrederij flexibeler en wendbaarder.'

Tijdelijke werkorganisatie

Zo’n multi-inzetbaarschip vraagt ook om een multi-inzetbare bemanning: grotere en flexibele ploegen, meerdaagse diensten en geen vaste ligplaatsen meer. 'Vooral dat laatste zorgt voor een organisatorische uitdaging', vertelt Geerd Drost, projectleider van het transitieproces. 'Hoe zorgen we bijvoorbeeld dat boeien en werkmaterialen op de juiste plek terechtkomen? En de bemanning zelf? Zijn er goede laadplatforms en stroomvoorzieningen? Dat moeten we allemaal in kaart brengen en logistiek op orde krijgen. Over een paar jaar moet de Rijksrederij volledig zijn toegerust op de nieuwe werkwijze. De komende anderhalf jaar gebruiken we om te leren en gaan we aan de slag in een ‘tijdelijke werkorganisatie’. Uiteraard zonder dat de klanten daar hinder van ondervinden, bijvoorbeeld door de herverdeling van werkpakketen van de schepen.'

Van elkaar leren

Florus Noordhoek is één van de bemanningsleden die aan de slag gaat in de tijdelijke werkorganisatie. 'Ik ben nu kapitein op de Frans Naerebout, één van de schepen die vervangen wordt', vertelt Noordhoek. 'Straks ga ik aan de slag op de MPV 30-schepen als kapitein. In de eerste periode heb ik nog geen vast schip. We gaan als bemanning rouleren om kennis over te dragen en van elkaar te leren. Het is namelijk nogal wat, die nieuwe schepen. We krijgen te maken met nieuwe technieken en andere apparatuur. De bemanning gaat dan ook diverse cursussen volgen om familiair te worden met het schip. Waar ik vooral naar uitkijk is de regelmaat die de schepen met zich mee gaan brengen. Nu weet ik ’s ochtends pas of en hoe laat ik thuis kom die dag. Straks ben ik dan wel meerdere dagen weg, maar het is wel duidelijk wanneer dit is en ook wanneer ik vrij ben. Dit maakt het plannen van privé-afspraken gemakkelijker en het is ook fijn als ze thuis weten waar ze aan toe zijn. Wel wordt het werkschema intensief, we gaan 12 uur per dag werken. Maar ik zie het als een grote uitdaging, die ik graag aan ga.'

Vlootvervangingsprogramma Rijksrederij

Dit schip is het tweede MPV 30-type dat door Scheepswerf Bijlsma Wartena B.V. is ontworpen en gebouwd. Na de tewaterlating wordt De Waddenstroom verder afgebouwd op de werf. Daar worden onder meer de machines en de motoren toegevoegd. De werf bouwt hierna nog een MPV 30-schip. De nieuwe schepen zijn onderdeel van het vlootvervangingsprogramma van de Rijksrederij. De komende jaren vervangt de organisatie ongeveer 20 schepen uit de jaren 80 die aan het einde van hun economische en technische levensduur zijn.

Bron: Rijkswaterstaat