Groningse zeedijk officieel ‘dijk veilig’ en aardbevingsbestendig

Vanaf donderdag 19 december 2019 is de zeedijk tussen Eemshaven en Delfzijl officieel ‘dijk veilig’ en aardbevingsbestendig. Minister Cora van Nieuwenhuizen, de samenwerkingspartners en leerlingen van basisschool Karrepad uit Groningen deden dat met het onthullen van een gedichtenbank op de dijk.

De zeedijk van 12 km is de 1e in ons land die volgens de nieuwste veiligheidsnormen en met aardbevingsmaatregelen is versterkt. Vanwege de aardbevingen in Groningen is de dijkverbetering versneld uitgevoerd. De dijkverbetering duurde in totaal 5 jaar.

Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat): ’Deze dijkverbetering is prachtig voorbeeld van moderne dijkenbouw in Nederland en specifiek langs de Waddenzeekust. Vanwege de snelheid waarmee de versterking gerealiseerd is en de vele extra’s die zijn meegenomen voor de regio. Complimenten voor de samenwerkende partijen!’

Erik Wagener van het Hoogwaterbeschermingsprogramma’Nederland staat voor een enorme uitdaging, de komende jaren versterken we meer dan 1.100 km dijk. Dit is de eerste 12 km dijk dat klaar is. Het is heel erg belangrijk om tempo te maken en het waterschap heeft hier met de aannemers laten zien dat dat ook mogelijk is. Het is fijn om te weten dat als het moet het ook echt kan.’

Aardbevingsbestendige dijk

Met de dijkverbetering werd de dijk bij Delfzijl 2 m hoger, 7 tot 25 m breder en sterker door asfalt en betonblokken aan de waterzijde. Hiermee is de dijk ook bestand tegen aardbevingen tot 5.0 op de schaal van Richter. Er zijn extra kleidepots (ook wel ‘reservedijken’ genoemd) aangelegd om de dijk snel te kunnen repareren mocht er toch schade zijn door een aardbeving. Om de dijk en het effect van aardbevingen te monitoren, laat het waterschap in 2020 sensoren aanleggen in de dijk. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) heeft de aardbevingsmaatregelen vergoed.

Samenwerken in koppelprojecten

De dijkverbetering Eemshaven-Delfzijl wordt gekenmerkt door het aantal aangegrepen koppelprojecten. Eisse Luitjens, locodijkgraaf van het waterschap Noorderzijlvest: ’Voor de dijkverbetering hebben we intensief samengewerkt met verschillende partners in de regio. Zo verbeteren we niet alleen deze dijk, maar realiseren we gelijktijdig meerwaarde voor dijkinnovatie, natuur, recreatie en de economie in de regio. Zo is er nu ruimte voor een stadstrand in Delfzijl, ligt er een nieuw fietspad op en langs de dijk, zijn er extra broed- en vluchtplaatsen voor vogels en andere dieren rond de dijk gekomen, zijn er fundaties voor 3 windmolens gerealiseerd en is er een dubbele dijk zone voor natuur en zilte landbouw aangelegd.’

Henk Staghouwer, gedeputeerde van de provincie Groningen: ’Als regio hebben we laten zien dat we lef hebben en in korte tijd samen veel kunnen maken. We hebben de kans aangegrepen om te pionieren met een bijzondere, innovatieve manier van dijkversterking. Een dubbele dijk die nieuwe kansen oplevert voor de natuur, economie en recreatie in het Eems-Dollardgebied. Daar mogen we ongelofelijk trots op zijn!’

Gedichtenbank

Speciaal voor deze dijk ontwierp kunstenaar Merijn Vrij een dijkgedichtenbank. Hiervoor maakten 5 Groningse dichters een gedicht met dijkverhalen van bewoners en bezoekers van de dijk. De 1e gedichtenbank met het gedicht van Renée Luth is donderdag 19 december onthuld bij Delfzijl Noord. De andere 4 gedichtenbanken worden gelijktijdig met de andere dijkbanken in het voorjaar van 2020 geplaatst. De gedichten hebben tot die tijd een tijdelijke plek op de dijk.

Logistieke uitdaging

Johan van der Hoek (Boskalis Nederland) en Jan de Boer (KWS Infra), aannemerscombinatie Ommelanderdiek: ‘Het was een enorme logistieke uitdaging. Grote hoeveelheden zand, klei en asfalt op een smalle dijk. Een dijk die bovendien grenst aan een natuurgebied en deels ligt in de bebouwde kom van Delfzijl. Alle factoren samen maakte het plannen van de werkzaamheden ingewikkeld. Door de goede samenwerking tussen aannemer, waterschap en overige betrokkenen hebben we deze dijkverbetering succesvol volbracht.'

Voor de dijkverbetering is bijna een 1 miljoen m3 zand, 650.000 m3 klei en 70.000 ton asfalt op de dijk aangebracht. De materialen werden grotendeels per schip aangevoerd naar de havens van Delfzijl en Eemshaven en met vrachtwagens naar de dijk gebracht. Van de materialen die werden verwijderd, is het merendeel in depot gezet en weer opnieuw gebruikt bij de opbouw van de verstevigde dijk.

In het voorjaar van 2020 worden de laatste werkzaamheden uitgevoerd. Dan komt over de asfaltbekleding nog een slijtlaag en wordt een serie banken op de dijk geplaatst. In 2020 wordt ook de oude Vierburenpoldersluis, die verwijderd is uit de dijk, in ere hersteld bij het gemaal Spijksterpompen.

Robuuste dijk

Deze robuuste dijkversterking is noodzakelijk om stormen en extreme waterstanden aan te kunnen voor de komende 25 jaar. Waterveiligheid is van het grootste belang voor het waterschap. Daarom meet het waterschap de komende 12 jaar de waterstanden en de golven langs de vernieuwde dijk. Met deze informatie kan in de toekomst beter berekend worden hoe hoog de dijken moeten worden bij volgende dijkversterkingen. De verwachting is dat deze dijk dan voor nog heel wat meer jaren robuust genoeg is.

Miljoeneninvestering

De dijkverbetering was aanvankelijk begroot op € 172,8 miljoen. Bij de start van de realisatie bleek de aardbevingsopgave minder omvangrijk dan gedacht en is de begroting bijgesteld naar € 140,5 miljoen. Het project is binnen dit budget gerealiseerd.

Het Hoogwaterbeschermingsprogramma is een alliantie van de waterschappen en Rijkswaterstaat. Hierin wordt samengewerkt aan de versterking van de dijken voor een waterveilig Nederland in 2050. Andere investeerders zijn de provincie Groningen en de gemeente Delfzijl. De NAM betaalt de kosten van het aardbevingsbestendig maken van de dijk en de Commissie Bodemdaling de kosten van de bodemdaling door gaswinning. Lees meer achtergrondinformatie op onze website Dijkverbetering Eemshaven-Delfzijl.

Bron: Rijkswaterstaat