Uniek grondonderzoek voor sterke dijken

Op twee locaties in Nederland vindt onderzoek plaats naar de sterkte van de grond in dijken, specifiek in de zones boven de grondwaterstand (de onverzadigde zone). Niet eerder is hier op deze wijze gedetailleerd onderzoek naar gedaan. Met de resultaten uit dit onderzoek, geleid door Deltares, kunnen we de veiligheid van dijken in Nederland nóg beter analyseren. Een dijkversterking kan hierdoor met minder kosten of minder ruimte worden uitgevoerd.

In de onverzadigde zone heeft het water een onderdruk. Deze waterdruk beïnvloedt de sterkte van de grond en varieert door het jaar heen onder invloed van neerslag, verdamping, rivierwaterstand en grondwaterstand. Tot nu toe werd de grond in dijken beschouwd als volledig verzadigd of volledig droog. Met dit onderzoek willen we erachter komen wat de invloed van de waterdruk boven de grondwaterstand op de sterkte van de grond en de dijk is. Wellicht neemt de druk af of verdwijnt deze zelfs geheel in de winterperiode of in situaties met een hoge rivierwaterstand. Het einddoel van het onderzoek is om de resultaten van dit (en aanvullend) onderzoek te vertalen in landelijk geldende handreikingen waarmee we dijkversterking efficiënter uit kunnen voeren.

Eerste resultaten onderzoek

Het onderzoek op de Maasdijk in Oijen en op de IJsseldijk in Westervoort startte in september met sonderingen en het plaatsen van sensoren in de grond. De eerste resultaten (na een korte meetreeks) laten zien dat de sterkte die we tot nu toe hebben gemeten met de sonderingen niet kan worden verklaard binnen de huidige rekenmethodieken die worden gebruikt voor het beoordelen van dijkveiligheid. Dat kan twee oorzaken hebben: de relatief nieuwe Maasdijk is goed verdicht bij de aanleg en dat kan een gunstig effect hebben op de gemeten sterkte. Ook kan het zijn dat de grond compacter wordt tijdens een droge zomer en dat die compacte structuur na de zomer behouden blijft. Laboratorium- en verder onderzoek moeten uitwijzen hoe dit in elkaar zit.

Aanvullend onderzoek

De metingen op de Maasdijk en de IJsseldijk gaan door tot medio 2020 waarna de resultaten worden geanalyseerd. De resultaten van het onderzoek gelden voor de meetlocaties: bij de Maasdijk wordt in de dijk gemeten. Bij de IJsseldijk wordt binnendijks en buitendijks in de natuurlijke ondergrond gemeten. Omdat het onderzoeksonderwerp nieuw is voor Nederland, is er nog aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld op andere meetlocaties (bij voorkeur een oude dijk) of in het laboratorium.

Bron: Deltares