Integraal waterbeheer

In het midden van de jaren tachtig heeft het beleidsconcept integraal waterbeheer zijn intrede gedaan. Dit betekent dat het waterbeheer gericht is op alle aspecten van het watersysteem in zijn onderlinge samenhang. Hierbij heeft het watersysteem een brede betekenis: het geheel van oppervlaktewater én grondwater en de bijbehorende waterbodems, oevers, flora en fauna, waterkeringen en technische infrastructuur.

Wat is integraal waterbeheer?

Ontwikkelingen op dit terrein hebben sindsdien vorm gekregen in de nota ‘Omgaan met water’ (1985) en de derde en vierde Nota Waterhuishouding (1989 respectievelijk 1998). Een belangrijk principe hierbij is de erkenning van de interne samenhang binnen het watersysteem. Daarnaast kenmerkt integraal waterbeheer zich door de externe samenhang met het beheer van de relevante omgeving van het watersysteem. Dit komt tot uitdrukking in de relaties met andere beleidsterreinen als natuur, milieu en ruimtelijke ordening. Deze interne en externe relaties krijgen vooral vorm in de plannen van de overheden. 

Het waterbeheer is ook steeds meer functiegericht in plaats van objectgericht. Daar waar vroeger het waterbeheer op objecten (zoals een dijk of een lozing) gericht was, is het nu gericht op het watersysteem als geheel. Het gaat dus niet meer alleen om de goede toestand van het dijklichaam of de vermindering van de vuillast van de lozing, maar juist om de (goede) toestand van de stroomgebieden als geheel.

In de beleidsvorming van de afgelopen jaren is integraal waterbeheer één van de leidende principes geworden. Ook zijn er diverse actuele ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de invoering van de Europese Kaderrichtlijn Water. Deze richtlijn gaat uit van een (integrale) watersysteembenadering met een sterke nadruk op watekwaliteitsbeheer en heeft daarmee het belang van integraal waterbeheer alleen maar bevestigd. Daarnaast is de laatste jaren ook steeds meer het besef doorgedrongen dat water letterlijk ruimte nodig heeft, waardoor de samenhang tussen water en Ruimtelijke Ordening nog groter wordt.
De waterwetgeving is sterk achtergebleven op deze ontwikkelingen. Het wetsvoorstel voor de Waterwet voorziet nu in een modern juridisch instrumentarium om het waterbeheer te ondersteunen.