De wateropgave in Rijn-Oost
Inhoud pagina: De wateropgave in Rijn-Oost
Wateragenda 2010-2015
Schoon water, veiligheid, klimaat en droogte: 3 van de vele onderwerpen die op de wateragenda van Rijn-Oost staan.
Om effectief en efficiënt te kunnen samenwerken heeft het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO) Rijn-Oost de overwerpen verdeeld in 2 categoriën:
Thema's waar het RBO structureel aandacht aan besteedt:
- Uitvoering Stroomgebiedbeheerplan (SGBP-1) 2010-2015
- Voorbereiding Stroomgebiedbeheerplan (SGBP-2) 2015-2021
- NBW/WB21 (Nationaal Bestuursakkoord Water)
Thema's waar het RBO aandacht aan besteedt als er bestuurlijke meerwaarde is en andere overlegstructuren dit niet (voldoende) oppakken:
- Waterveiligheid (Deltaprogramma, ROR, waterkeringen)
- Watertekort en zoetwater
- GGOR (Gewenst Grond- en Oppervlaktewater Regime)
- Waterketen
- Veranderingen in wetgeving
- Internationale samenwerking
Bladwijzer
Uitvoering Stroomgebiedbeheerplan 2010-2015
Eind 2015 moeten in principe alle maatregelen uit het SGBP-1 zijn uitgevoerd. Deze maatregelen zijn ook vastgelegd in de waterplannen van de waterschappen, provincies en Rijkswaterstaat. Iedere overheid is verantwoordelijk voor de eigen maatregelen, maar in veel gevallen wordt ook bij uitvoeringsprojecten samengewerkt.
Jaarlijkse rapportage
De uitvoering is niet vrijblijvend: de KRW heeft een resultaatverplichting. Mede daarom houdt het RBO bij de uitvoering de vinder aan de pols.
Jaarlijks zal de voortgang van uitvoering worden gerapporteerd aan het RBO. Na akkoord stuurt het RBO de voortgangsrapportage naar her Rijk, die het onder andere gebruikt voor rapportage aan de Tweede Kamer.
De voortgangsrapportage wordt gecombineerd met de voortgangsrapportage voor NBW/WB21 en mogelijk andere onderwerpen. Zo wordt winst in efficiency en inhoudelijke samenhang behaald.
Rapportage aan Brussel
In 2012 moet de stand van zaken worden gemeld aan Brussel ("Mid-term Review").
In 2015 vraagt Brussel een eindrapportage over de uitvoering van SGBP-1.
Rijn-Oost zal hiervoor via het RBO haar gegevens aanleveren.
Ervaringen uitwisselen en knelpunten signaleren
De partners in het RBO gebruiken de voortgangsrapportages ook om elkaar te informeren, ervaringen uit te wisselen, knelpunten te signaleren en samenwerking te stimuleren.
Het pas opgerichte Informatiehuis Water moet gaan zorgen voor een efficiënte uitwisseling van alle gegevens.
De voortgangsrapportage 2010 is naar verwachting in mei 2011 beschikbaar.
BladwijzerVoorbereiding Stroomgebiedbeheerplan 2015-2021
Het SGBP-2 moet uiterlijk 22 december 2015 gereed zijn. Ook alle waterplannen van waterschappen, provincies en andere overheden moeten dan zijn aangepast.
Een belangrijk moment is de Mid-term Review in 2012. Deze levert de input voor de gebiedsprocessen en de verdere uitwerking van de plannen in de periode 2013-2015.
Maar ook voor 2012 moet er al het nodige gedaan worden, de hulpmiddelen voor het opstellen van de plannen moeten eind 2012 gereed zijn. Bovendien is er een aantal onderwerpen dat verder moet worden uitgezocht, zoals Innovatie, Gebiedsdossiers drinkwater, afwenteling, generiek beleid voor stoffen. Ook is op een aantal punten nog een betere onderbouwing van de relatie tussen maatregel en effect nodig.
Het RBO stuurt het proces van het opstellen van het SGBP-2 aan voor Rijn-Oost. Meer informatie over het planproces vindt u bij Stappen naar SGBP-2
BladwijzerNationaal Bestuursakkoord Water / Waterbeheer 21e eeuw
Het NBW (Nationaal Bestuursakkoord Water) heeft tot doel het watersysteem in 2015 op orde hebben en te houden met betrekking tot wateroverlast, watertekort en waterkwaliteit. Zo zijn er afspraken over het aanpakken van urgente problemen in stedelijke watersystemen, over grondwaterbescherming, realiseren van GGOR en maatregelen om wateroverlast tegen te gaan. Verder zijn in het kader van Kennis en Innovatie afspraken gemaakt over het opbouwen en verspreiden van kennis op het gebied van techniek, samenwerkingsvormen en financiële arrangementen met als doel KRW en WB21 op een duurzame en kostenefficiënte wijze te realiseren.
Nieuw akkoord 2011
In 2011 hebben het, Rijk, Unie van Waterschappen (UvW), InterProvinciaal Overleg (IPO), de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en Vewin (drinkwaterbedrijven) een nieuw "Bestuursakkoord Water" gesloten. Dit nieuwe bestuursakkoord schept meer duidelijkheid in de verdeling van rollen en verantwoordelijkheden tussen Rijk en provincies enerzijds en Rijkswaterstaat en waterschappen anderzijds. De provincies en het Rijk (Ministerie van I&M) stellen kaders, waterschappen en Rijkswaterstaat zorgen voor de uitvoering. Verder zijn afspraken vastgelegd tussen Rijk en waterschappen over de financiering van de dijken (Primaire waterkeringen) in Nederland. Waterschappen en gemeenten hebben in het bestuursakkoord Water afspraken gemaakt, vooral over afvalwaterbeheer (riolering door gemeenten en zuivering door waterschappen), waar grote besparingen mogelijk zijn.
Er is een grote samenhang tussen NBW/WB21 en KRW, zowel in tijd als in maatregelen. Rijn-Oost heeft dan ook een duidelijk gemeenschappelijk belang in de afstemming tussen KRW en NBW/WB21. Daarom zal het RBO Rijn-Oost de afstemming en synergie tussen NBW/WB21 en KRW in uitvoering van maatregelen en planvorming voor SGBP-2 bewaken. De stand van zaken in de uitvoering van maatregelen voor NBW/WB21 zal jaarlijks worden gerapporteerd aan het RBO, samen met de voortgangsrapportage KRW.
BladwijzerWaterveiligheid
Deltaprogramma
In het Deltaprogramma wordt het advies van de Deltacommissie uit 2008 uitgewerkt zodat Nederland in de toekomst beschermd blijft tegen overstromingen en de zoetwatervoorziening wordt veiliggesteld. Dit gebeurt onder verantwoordelijkheid van de Deltacommissaris.
Europese Richtlijn Overstromings Risico's (ROR)
De ROR verplicht de lidstaten om plannen te maken voor het beheersen van overstromingsrisico's. Dat moet leiden tot betere bescherming tegen overstromingen, ook bij klimaatverandering.
De plannen moeten internationaal zijn afgestemd, zodat lidstaten problemen niet op de buren afwentelen. De ROR vraagt om een voorlopige risicobeoordeling, risicokaarten en risicobeheersplannen. De plannen voor de ROR moeten net als de KRW-plannen, eind 2015 gereed zijn en worden gerapporteerd aan Brussel. Daarbij is afstemming van ROR en KRW een van de eisen.
Meer informatie over de ROR
Toestand waterkeringen
In heel Nederland moeten de waterkeringen worden aangepast aan de te verwachten peilstijgingen.
Rol RBO
Voor dit onderwerp gaat het RBO er voorlopig van uit dat het via bestaande overleggen en platforms voldoende wordt behandeld. Het RBO volgt de ontwikkelingen wel, zodat zij tijdig kan signaleren als punten die voor Rijn-Oost van belang zijn onvoldoende aan bod komen. Ook zal de afstemming met de KRW aandacht vragen.
Bladwijzer
Watertekort en zoetwatervoorziening
Klimaatverandering leidt niet alleen tot grotere risico's op overstroming. Er zullen ook meer droge perioden voorkomen waarin de voorziening met zoetwater een probleem kan worden voor onder andere drinkwater- en landbouwwatervoorziening, natuur, recreatie en stedelijk water.
Een deel van de problemen wordt behandeld in het Deelprogramma Zoetwater van het Deltaprogramma. Maar in Rijn-Oost is er meer nodig om voldoende water vast te houden en watertekorten te voorkomen. Mede daarom is het project "Klimaat en Droogte" gestart. Het RBO zal dit onderwerp nadrukkelijk volgen.
BladwijzerGGOR (Gewenst Grond- en Oppervlaktewater Regime)
GGOR staat voor een proces dat moet leiden tot een optimale afstemming van het peil van grond- en oppervlaktewater op de functies van een gebied (bijvoorbeeld landbouw, natuur of drinkwater). Om dit te bereiken moeten de verschillende overheden in het gebied afspraken maken en maatregelen nemen. Er is een nauwe samenhang met beschermde gebieden, Natura 2000 en ook met de KRW.
Voor GGOR zijn er per gebied Bestuurlijke Gebiedsoverleggen en gebiedsgrepen voor Natura 2000 en de speciale GGOR-gebieden. Veel GGOR-maatregelen zijn onderdeel van het SGBP.
Daarom is het belangrijk dat het RBO de ontwikkelingen volgt, de afstemming met de KRW bewaakt en waar nodig knelpunten signaleert en bespreekt. Meer informatie over GGOR
BladwijzerWaterketen
Waterketen is een thema dat alle gemeenten en waterschappen raakt., elk op zijn eigen manier. Het gaat om onderwerpen als overstorten, waterberging, verbeteren van riolering en beperken van wateroverlast. Dit zal de komende jaren grote investeringen vragen van vooral gemeenten en waterschappen. Zij hebben in juli 2007 het Bestuursakkoord Waterketen gesloten, waarin zij hebben afgesproken deze opgaven gezamenlijk op te pakken. Dit moet onder andere leiden tot een verbetering van de doelmatigheid van 2% per jaar. Leren van elkaar is hierbij erg belangrijk.
Mede vanwege de samenwerking tussen gemeenten en waterschappen volgt het RBO de stand van zaken en bespreekt zij waar relevant de voortgang van de uitvoering van het bestuursakkoord waterketen (BWK) en eventuele bestuurlijke knelpunten.
Meer informatie
Notitie "Verbindend Water"
BladwijzerVeranderingen in wetgeving
Veranderingen in wet- en regelgeving op het gebied van water, vooral met betrekking tot Waterwet en Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), zullen de komende jaren naar verwachting een grote invloed hebben op de wijze van uitvoering van het waterbeheer in Nederland en daarmee ook Rijn-Oost. Waar relevant zal het RBO de gevolgen van deze veranderingen bespreken.
BladwijzerInternationale afstemming
In de voorafgaande periode is met grote inzet gewerkt aan de afstemming met het Duitse deel van het deelstroomgebied. De contacten zijn vooral onderhouden door de waterschappen aan de grens en door het Ministerie. Daarnaast heeft er overleg plaatsgevonden via de werkgroep Internationaal. Er is echter een groot verschil in organisatievorm tussen Nederland en Duitsland, wat het afstemmen en het samenwerken lastig maakt.
In de praktijk heeft de internationale afstemming daardoor een beperkte rol gespeeld in het planvormingsproces in Rijn-Oost tot nu toe. Met het oog op de planvorming in de komende jaren is in 2010 een plan van aanpak opgesteld om de internationale afstemming concreet te maken. Dit moet leiden tot een voorstel voor het internationale overleg dat aansluit op de RBO-agenda 2010-2015.
Zie ook pagina Duitsland.


