Water en ruimte

De toekomst van Nederland

Het klimaat verandert, de zeespiegel rijst, er staat vaker water op straat en ’s zomers is er meer droogte. In het westen van het land komt daar een dalende bodem bij. (Bijna) overstromingen, wateroverlast en watertekort komen vaker voor. De waterhuishouding en waterverdeling in Nederland wordt dan ook steeds belangrijker. Daarnaast willen we een goede kwaliteit van onze leefomgeving en het water, zodat we in Nederland blijven kunnen wonen, werken en recreëren. Water en ruimte raakt ons allemaal.

Eén ruimte, veel ruimtelijke ontwikkelingen

We weten dat veranderingen in klimaat het gebruik van de ruimte in Nederland gaan beïnvloeden, we weten alleen nog niet precies hoe. Ook vanuit andere beleidsvelden wordt nagedacht over de ontwikkeling van diezelfde ruimte: meer natuur, meer huizen en voldoende open ruimte om te recreëren en de mobiliteit blijft groeien. Binnen dezelfde ruimte zullen we in samenhang oplossingen moeten vinden voor overstromingen, wateroverlast en watertekort.

Water stuurt ruimtelijke ontwikkeling

Vóór de 21ste eeuw werkten we in Nederland vooral aan duurzame bescherming tegen het water door dijkenbouw, bemalen en duinversterkingen en lieten we de ruimte het water bepalen. In het waterbeheer van de 21ste eeuw komt daar een nieuwe kern bij: we geven het water nu ook de ruimte, waarbij het water de ruimtelijke ontwikkeling stuurt. Door nu al ruimte voor water te reserveren, voorkómen we dat het water zélf ruimte neemt. 

Samen werken aan wateropgaven

Op de korte termijn zien we steeds beter wat ons voor wateroverlast en watertekort te wachten staat. Daarom hebben we in 2003 in het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) de afspraak gemaakt dat we in 2015 maatregelen hebben genomen voor wateroverlast en watertekort zoals het maken van waterberging. Naast wateroverlast en watertekort moet ook de ecologie van het water de komende twee decennia worden verbeterd en vaak is ook daar ruimte voor nodig. Om ervoor te zorgen dat water van meet af aan wordt meegenomen bij ruimtelijke plannen en besluiten wordt het Watertoetsproces doorlopen. In veel gebieden kunnen maatregelen voor wateroverlast of watertekort en ecologie worden gecombineerd ( Gebiedsontwikkeling en Water); hiervoor is maatwerk nodig.