Oppervlakte delfstoffenwinning

Onder oppervlaktedelfstoffen worden gerekend de grondstoffen:

• zand (korrels variëren tussen 63 micrometer en 2 millimeter),
• grind (korrels groter dan 2 millimeter) en
• schelpen.

   

De Nederlandse wateren bestaan hoofdzakelijk uit zandige, zachte sedimentatie, in tegenstelling tot de steenkust van bijvoorbeeld Engeland. Dit maakt het gebied geschikt voor zandwinning, en maar in kleine mate voor grindwinning. Het winnen van zand gebeurt voornamelijk op de Noordzee. In de Waddenzee, buitendelta's en zeegaten worden schelpen gewonnen.

Zandwinning

Ten behoeve van de kustverdediging en het behouden van de kustlijn, is de zandwinning sterk toegenomen. In 1990 is men gestart met zandsuppleties en vanaf 1997 aangevuld met vooroeversuppleties. Jaarlijks wordt er 12 miljoen m³ zand gewonnen. De helft van het jaarlijks gewonnen zand wordt gebruikt voor kustverdediging. De andere helft wordt gebruikt voor toepassingen op het land maar is niet geschikt als beton- en metselzand. Beton- en metselzand zand wordt gewonnen uit diepere lagen, uit de vaargeulen maar ook uit zandwingronden verspreid over de Noordzee. De exploitatiekosten voor het winnen van beton-en metselzand zijn hoger.

Schelpenwinning

Van oudsher vindt schelpenwinning plaats op de Waddenzee, en dan met name in het Marsdiep, Vlie en het Friese Zeegat. Schelpen worden onder andere gewonnen voor isolatie en vochtwering (schone schelpen), maar ook als verhardingsmiddel van fiets-, voet- en tuinpaden ( kleischelpen). Daarnaast worden schelpen ook gebruikt voor oeververdedigingswerken en drainagesystemen. Schelpen zijn vernieuwbare grondstoffen en de quota ervan zijn afgestemd op de natuurlijke productie van de Waddenzee. Voor meer informatie zie de website van InterWad, Waddenzee.nl

Vergunningen

Om oppervlaktedelfstoffen te kunnen ontginnen heeft men een vergunning nodig vallend onder de Ontgrondingenwet ( OW), van toepassing op de territoriale wateren en de Exclusieve Economische Zone van de Noordzee. Daarnaast bestaan er overeenkomsten voor het op diepte houden van de vaarwegen. Tot slot bestaat er een privaatrechtelijke regeling met de Domeinen voor het testen van nieuw materiaal en onderzoek naar nieuwe zandgronden.

Meer informatie over de benodigde zandhoeveelheden voor verschillende projecten, en informatie  over beleid, wet- en regelgeving en vergunningen kust u vinden op de website van Rijkswaterstaat Dienst Noordzee.